İngiltere'de sağlık sektöründe kullanılan yapay zeka araçlarının yaptığı hatalar nedeniyle doktorların ve Ulusal Sağlık Sistemi'nin (NHS) tazminat davalarıyla karşı karşıya kalabileceği uyarısı yapıldı. Medical Protection Society (MPS) tarafından yayımlanan bir raporda, mevcut yasal çerçevenin yapay zeka teknolojisinin hataları durumunda hekimleri korumakta yetersiz kaldığı belirtilerek, acilen yasal düzenleme yapılması çağrısında bulunuldu. Raporda, yapay zeka ile teşhis, tedavi önerisi ve hasta verisi analizinde oluşabilecek hataların, sorumluluk konusunda belirsizlik yarattığı vurgulanıyor.
Arka plan: Yapay zeka sağlıkta hızla yaygınlaşıyor
İngiltere'de NHS, yapay zeka tabanlı tanı sistemlerini, görüntüleme raporlamasını ve klinik karar destek araçlarını giderek daha fazla kullanıyor. Bu araçların radyoloji, patoloji ve acil servis triyajı gibi alanlarda doğruluğu artırdığı ve iş yükünü azalttığı belirtiliyor. Ancak raporda, yapay zeka modellerinin tamamen doğru olmadığı, veri setlerindeki önyargılar nedeniyle bazı hasta gruplarında daha fazla hata yapabildiği kaydediliyor. MPS, yapay zeka tarafından önerilen bir tedavinin uygulanması sonucu hastanın zarar görmesi halinde, doktorun yapay zeka çıktısına güvenip güvenemeyeceği konusunun yasal olarak net olmadığını ifade ediyor.
Raporda ayrıca, yapay zeka sistemlerinin sürekli güncellenmesi ve öğrenmesi nedeniyle hatanın kaynağını belirlemenin zor olabileceği belirtiliyor. Örneğin, bir yapay zeka yazılımı güncellendikten sonra önceki hasta verilerini yanlış yorumlayabilir ve bu durumda sorumluluk doktora, hastaneye veya yazılım geliştiricisine ait olabilir. MPS, bu tür durumlarda doktorların sigorta kapsamının yetersiz kalabileceği konusunda uyarıyor.
Bölgesel ve küresel boyut
Yapay zeka kullanımındaki hukuki sorumluluk sorunu sadece İngiltere'ye özgü değil. ABD, Avrupa Birliği ve Çin'de de sağlıkta yapay zeka kullanımı artarken, yasal çerçeveler henüz netleşmiş değil. Özellikle AB Yapay Zeka Yasası kapsamında yüksek riskli uygulamalar için daha sıkı düzenlemeler getirilmesi planlanıyor, ancak sivil sorumluluk boyutu hâlâ tartışmalı. Uluslararası tıp dernekleri, yapay zeka hatalarında doktorların cezai değil, ancak idari ve mali sorumluluk taşıyabileceğini öngörüyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Sağlıkta yapay zeka kullanımı Türkiye’de de hızla yaygınlaşıyor. Özellikle radyoloji ve patoloji alanında yapay zeka destekli tanı sistemleri test edilmekte. İngiltere’deki bu uyarı, Türkiye’de henüz yasal düzenlemesi bulunmayan bir alana işaret ediyor. Türkiye’nin sağlık politikaları geliştirilirken, yapay zeka hatalarında sorumluluk sigortası ve yasal çerçeve oluşturulması kritik önem taşıyor. Mevcut durumda Sağlık Bakanlığı'nın yapay zeka stratejileri bu boyutu kapsamıyor; düzenleme yapılmazsa doktorlar ve hastaneler benzer tazminat riskleriyle karşılaşabilir.
