Yapay zeka yatırımlarına ilişkin artan endişeler, küresel çip hisselerinde sert satışlara yol açtı. Güney Kore'nin Kospi endeksi Salı sabahı %8'lik kaybın ardından geçici olarak işleme kapatılırken, ABD'de teknoloji ağırlıklı endeksler değer kaybetti. Yatırımcılar, yapay zeka balonu olarak değerlendirilen aşırı değerlemelerin sürdürülebilirliğini sorguluyor.
Küresel Çip Sektöründe Satış Dalgası
Son dönemde yapay zeka teknolojilerine yapılan dev yatırımlar, çip üreticilerinin hisselerini rekor seviyelere taşımıştı. Ancak piyasalardaki bu iyimser hava, yatırımcıların 'yapay zeka balonu' endişesiyle hızla yerini satışa bıraktı. Salı günü Japonya'da Tokyo Electron ve Advantest gibi büyük çip ekipmanı üreticilerinin hisseleri %10'a varan kayıplar yaşarken, Tayvan'da TSMC hisseleri %6'dan fazla değer kaybetti. ABD'de Nvidia, AMD ve Intel gibi önde gelen yonga üreticilerinin hisseleri de işlem öncesi piyasada sert düşüşler kaydetti.
Güney Kore'de Kospi endeksi, Samsung Electronics ve SK Hynix gibi devlerin öncülüğünde %8 gerileyerek 2.400 puanın altına indi. Bu düşüş, 2020'deki pandemi kaynaklı satışlardan bu yana en sert kayıp olarak kaydedildi. Kore Borsası, endeksin günlük %8 veya daha fazla düşmesi durumunda devreye giren 'devre kesici' mekanizmasını devreye sokarak işlemleri geçici olarak durdurdu. Analistler, satış dalgasının arkasında yapay zeka destekli çiplere olan talebin abartılmış olabileceği ve bazı büyük teknoloji şirketlerinin yapay zeka yatırımlarından beklenen getiriyi elde edememe riskinin yattığını belirtiyor. Özellikle, geçtiğimiz hafta OpenAI'ın yeni modelinin piyasaya sürülmesi ardından yapılan yorumların beklentileri karşılamaması, endişeleri artıran faktörler arasında gösteriliyor.
Asya ve ABD Piyasalarında Risk İştahı Azalıyor
Küresel piyasalardaki bu satış dalgası, yalnızca çip sektörüyle sınırlı kalmadı. Teknoloji hisselerindeki düşüş, Asya genelinde risk iştahını azalttı. Çin'in Şanghay Bileşik Endeksi %2, Hong Kong Hang Seng Endeksi ise %3 geriledi. ABD'de ise Nasdaq vadeli işlemleri %2,5 düşüşle işlem görüyor. Yatırımcılar, yüksek faiz oranlarının devam edeceği beklentisi ve jeopolitik risklerin de etkisiyle güvenli liman varlıklarına yöneliyor. Altın fiyatları yükselirken, ABD Hazine tahvil getirileri düştü. Uzmanlar, yapay zeka teknolojilerine yönelik aşırı iyimserliğin yerini temkinli bir yaklaşıma bıraktığını ve önümüzdeki dönemde volatilitenin yüksek kalabileceğini vurguluyor.
Uluslararası Para Fonu (IMF), yapay zekanın küresel ekonomide verimlilik artışı sağlayabileceğini ancak iş gücü piyasasında derin dönüşümlere yol açabileceği konusunda uyarılarda bulunmuştu. Ancak piyasalar, şimdilik bu teknolojinin şirket karlarına ne ölçüde yansıyacağı konusunda net bir tablo görmek istiyor. Analistler, çip üreticilerinin önümüzdeki çeyreklere ilişkin öngörülerinin satış baskısının devam edip etmeyeceğini belirleyeceğine dikkat çekiyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Küresel çip piyasasındaki bu dalgalanma, Türkiye'nin teknoloji ve savunma sanayisindeki tedarik zincirlerini doğrudan etkileyebilir. Türkiye'nin son yıllarda yerli otomobil TOGG ve savunma projelerinde kullandığı yarı iletkenlerin büyük çoğunluğu ithal ediliyor; bu tür fiyat dalgalanmaları maliyetleri artırabilir. Öte yandan, küresel risk iştahındaki azalma, gelişmekte olan piyasa paralarına yönelik baskıyı artırabilir ve TCMB'nin rezerv politikalarını zorlayabilir. Ancak Türkiye'nin yapay zeka alanındaki gelişmeleri yakından takip etmesi ve yerli çip üretimi yatırımlarına hız vermesi, bu tür dış şoklara karşı dayanıklılığı artırabilir.
