Yabancı yatırımcılar bu yıl Nijerya hisse senetlerinden uzak durarak sabit getirili varlıklara yönelmeyi tercih etti ve böylece dünyanın en iyi performans gösteren piyasası olarak öne çıkan Lagos Borsası'ndaki %66'lık yükselişi kaçırdı. Nijerya'nın başkenti Abuja'da faaliyet gösteren yatırım danışmanlığı şirketlerine göre, yüksek faiz oranlarının cazibesi ve döviz kuru belirsizlikleri, yabancı sermayenin hisse senedi piyasasına girişini engelledi. Bu durum, ülkenin ekonomik çeşitlendirme çabalarına rağmen yatırımcı güveninin ne kadar kırılgan olduğunu bir kez daha ortaya koydu.
Gelişmenin arka planı
Nijerya Borsası, 2023 yılında dolar bazında %66'lık bir getiri sağlayarak küresel ölçekte en iyi performans gösteren borsa oldu. Bu çıkışta, ülkenin yeni yönetiminin piyasa dostu reformları, petrol fiyatlarındaki toparlanma ve bankacılık sektöründeki konsolidasyonun etkili olduğu belirtiliyor. Ancak bu yükseliş, büyük ölçüde yerli yatırımcıların alımlarıyla gerçekleşti. Yabancı yatırımcılar, yüksek enflasyon ve nairanın değer kaybı endişesiyle temkinli davrandı.
Nijerya Merkez Bankası'nın politika faizini %18,75'e yükseltmesi, tahvil ve diğer sabit getirili enstrümanları daha cazip hale getirdi. Bu durum, yabancı fonların Nijerya'ya girişini sınırlandırdı. Öte yandan, hisse senedi piyasasındaki yükselişe rağmen, günlük işlem hacimleri hâlâ düşük seviyelerde seyrediyor. Bu da piyasanın derinliği konusunda endişeleri artırıyor.
Bölgesel veya küresel boyut
Nijerya, Afrika'nın en büyük ekonomisi olma özelliğini taşıyor ve Sahra Altı Afrika'nın en büyük borsalarından birine ev sahipliği yapıyor. Yabancı yatırımcıların bu piyasadan uzak durması, kıtanın diğer borsaları için de olumsuz bir sinyal olarak yorumlanabilir. Özellikle Kenya ve Güney Afrika gibi ülkeler, Nijerya'nın yaşadığı bu durumu yakından takip ediyor. Küresel ölçekte ise, gelişmekte olan piyasalara yönelik risk iştahının azalması, bu tür piyasaların geleceği açısından soru işaretleri doğuruyor.
Nijerya'daki bu gelişme, gelişmekte olan ülkelerin sermaye akışlarını çekme konusunda karşılaştığı zorluklara tipik bir örnek teşkil ediyor. Yüksek faiz oranları ve döviz kuru oynaklığı, yabancı yatırımcıların kararlarında belirleyici oluyor. Nijerya'nın bu durumu aşmak için yapısal reformları hızlandırması ve yatırım ortamını iyileştirmesi gerekiyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Nijerya'daki bu gelişme, benzer ekonomik yapılara sahip olan Türkiye için de önemli dersler içeriyor. Türkiye de yüksek enflasyon ve döviz kuru dalgalanmalarıyla mücadele ederken, yabancı yatırımcıların güvenini kazanmanın ne kadar kritik olduğunu görüyor. Nijerya'nın yaşadığı bu durum, uluslararası sermayenin gelişmekte olan piyasalara karşı ne kadar seçici olduğunu gösteriyor. Türkiye'nin benzer bir riskten kaçınmak için makroekonomik istikrarı sağlaması ve yatırım ortamını iyileştirmesi gerekiyor. Ayrıca, Nijerya örneği, döviz rezervlerinin önemini ve sermaye kontrollerinin yatırımcı güvenine olumsuz etkisini ortaya koyuyor. Bu kapsamda Türkiye'nin, yabancı yatırımcılar için öngörülebilir bir ortam yaratması büyük önem taşıyor.
