Birleşik Krallık hükümeti, Londra'da görev yapan üst düzey memurları Manchester'a taşınmaya teşvik etmek için kapsamlı bir plan hazırlıyor. BBC'nin edindiği bilgilere göre, Whitehall'da çalışan ve kuzeye taşınmaya istekli olan bürokratlara özel taşınma paketleri sunulacak. Bu paketler, konut yardımı, nakliye masrafları ve geçici konaklama desteğini içerecek. Hükümet, bu adımıyla kamu hizmetini Londra'nın dışına çıkararak bölgesel eşitsizlikleri azaltmayı ve Manchester'ı bir idari merkez haline getirmeyi hedefliyor.
Plan kapsamında, Başbakanlık Ofisi'ne bağlı bazı birimlerin Manchester'da oluşturulacak yeni bir kampüse taşınması bekleniyor. Bu kampüs, 'No 10 North' olarak adlandırılacak. Hükümet yetkilileri, taşınmanın gönüllülük esasına dayanacağını ve memurların kariyer gelişimlerini olumsuz etkilemeyeceğini vurguluyor. Ancak, bazı sendikalar bu planın personel üzerinde baskı yaratabileceği ve ailevi sorunlara yol açabileceği uyarısında bulunuyor.
Gelişmenin arka planı: Bölgesel eşitsizlikle mücadele
Birleşik Krallık, uzun yıllardır Londra ile diğer bölgeler arasındaki ekonomik ve sosyal uçurumla mücadele ediyor. Manchester, kültürel ve ekonomik açıdan önemli bir merkez olsa da, kamu yönetiminin büyük kısmı hâlâ başkentte toplanmış durumda. Hükümetin 'Levelling Up' (Seviye Atlatma) politikası çerçevesinde, bakanlıkların ve devlet kurumlarının Londra dışına taşınması teşvik ediliyor. Daha önce BBC, Channel 4 ve bazı bakanlıkların birimleri Manchester ve diğer şehirlere taşınmıştı.
Ancak bu seferki hamle daha iddialı: Başbakanlık ofisinin bir kopyasının Manchester'da kurulması, sembolik olduğu kadar pratik bir anlam da taşıyor. Hükümet, bu sayede karar alma mekanizmalarının Londra dışına yayılmasını ve bölgesel kalkınmanın hızlanmasını umuyor. Taşınma paketlerinin detayları henüz netleşmemiş olsa da, konut fiyatlarındaki fark nedeniyle memurların cazip teklifler alması bekleniyor. BBC'ye konuşan bir hükümet kaynağı, 'Bu, kamu hizmetinin modernleşmesi ve ülkenin her köşesine dokunması için tarihi bir fırsat' dedi.
Bölgesel veya küresel boyut: Avrupa'da merkeziyetçilik tartışmaları
Birleşik Krallık'ın bu girişimi, Avrupa genelinde artan merkeziyetçilik karşıtı politikaların bir yansıması olarak görülebilir. Fransa'da Cumhurbaşkanı Macron, Paris dışındaki şehirlerde kamu yatırımlarını artırırken, Almanya federal yapısı gereği zaten bölgesel dağılımı sağlamış durumda. İngiltere'nin bu hamlesi, özellikle Brexit sonrası 'Küresel Britanya' vizyonuyla da uyumlu: Londra'nın aşırı merkeziyetçi yapısının kırılması, ülkenin diğer bölgelerine de yatırım çekmeyi hedefliyor.
Öte yandan, bu tür taşınma planları her zaman başarılı olamıyor. Geçmişte bazı bakanlıkların taşınması sırasında personel direnişi ve verimlilik kaybı yaşanmıştı. Ayrıca, Manchester'ın altyapısının (ulaşım, konut, okul) ani bir nüfus artışına hazır olup olmadığı da sorgulanıyor. Yine de hükümet, bu adımın uzun vadede kamu harcamalarını azaltacağını ve bölgesel ekonomileri canlandıracağını savunuyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Birleşik Krallık'ın kamu yönetimini Londra dışına taşıma girişimi, Türkiye'deki başkent Ankara'nın yanı sıra İstanbul'un aşırı yükünü hafifletme tartışmalarıyla benzerlik taşıyor. Türkiye'de de bakanlıkların ve kamu kurumlarının Anadolu şehirlerine taşınması zaman zaman gündeme gelmiş, ancak uygulamada sınırlı kalmıştır. Bu gelişme, Türkiye'nin bölgesel kalkınma politikalarına ilham verebilir. Özellikle, kamu yatırımlarının belirli merkezlerde toplanmasının yarattığı dengesizliklerin çözümünde, İngiltere'nin 'No 10 North' modeli bir referans olabilir. Doğrudan bir etkisi olmasa da, bu tür merkeziyetçilik karşıtı politikaların küresel ölçekte yaygınlaşması, Türkiye'nin de iç dinamikleri açısından izlenmesi gereken bir süreçtir.
