ABD Başkanı Donald Trump'ın İran'a yönelik planladığı füze saldırılarını son anda iptal etmesi, küresel piyasalarda büyük bir rahatlama yarattı. Wall Street'te endeksler yüzde 2'ye varan oranlarda yükselirken, Avrupa borsaları da günü pozitif tarafta kapattı. Savaşın eşiğinden dönülmesi, yatırımcıların risk iştahını artırdı ve dolar endeksi değer kaybederken petrol fiyatları geriledi.
Trump'tan şahin çizgiye fren: Saldırı iptali piyasaları canlandırdı
ABD Başkanı Donald Trump, İran'a ait insansız hava araçlarının düşürülmesine misilleme olarak planlanan askeri operasyonu başlamadan dakikalar önce durdurdu. Beyaz Saray'dan yapılan açıklamada, operasyonun "orantısız" olacağı gerekçesiyle iptal edildiği belirtildi. Trump'ın bu kararı, özellikle İran'la nükleer müzakerelerin yeniden başlayabileceğine dair umutları besledi.
New York borsasında Dow Jones Sanayi Endeksi yüzde 1.86 yükselerek 26,575 puana çıktı. S&P 500 Endeksi yüzde 1.75 artışla 2,938 puana, teknoloji ağırlıklı Nasdaq Endeksi ise yüzde 2.54 primle 8,088 puana yükseldi. Haftanın en kârlı günü olarak kaydedilen bu seans, piyasa değerine milyarlarca dolar ekledi.
Avrupa'da da benzer bir tablo görüldü. Londra FTSE 100 yüzde 0.54, Frankfurt DAX yüzde 0.5, Paris CAC 40 ise yüzde 0.8 oranında değer kazandı. Asya piyasalarının da pozitif açılması bekleniyor. Petrol fiyatları ise arz endişelerinin azalmasıyla Brent türünde yüzde 1.5 düşüşle 63.8 dolara geriledi.
Bölgesel gerilimin gölgesinde diplomasi umudu
Trump'ın saldırıyı iptal etmesi, İran'la askeri bir çatışmanın tüm bölgeyi istikrarsızlaştırabileceği endişesini yatıştırdı. Ancak taraflar arasındaki söylemler hâlâ gergin. İran Dışişleri Bakanı Cevad Zarif, "Bu karar sorumlu bir yönetimin göstergesidir" derken, ABD'li yetkililer İran'ın provokasyonlarına karşı tüm seçeneklerin masada olduğunu vurguluyor. Bu tablo, kısa vadeli bir rahatlama sağlasa da kalıcı bir çözümün henüz ufukta olmadığını gösteriyor.
Piyasalar, İran'la nükleer anlaşmanın yeniden canlandırılması veya yaptırımların kısmen hafifletilmesi gibi daha somut adımların atılması durumunda daha kalıcı bir yükseliş trendine girebilir. Ancak Trump'ın geçmişteki değişken tutumu yatırımcıları temkinli olmaya itiyor. Analistler, Orta Doğu'da tırmanış riskinin tamamen ortadan kalkmadığını, bu nedenle portföylerde hedge pozisyonlarının korunması gerektiğini belirtiyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye, İran'la hem komşu hem de ekonomik ilişkileri bulunan bir ülke olarak bu gerilimden doğrudan etkileniyor. ABD-İran arasında savaş riskinin azalması, Türkiye'nin enerji ithalatındaki belirsizliği bir nebze olsun hafifletiyor. Ayrıca bölgesel bir çatışma, Türkiye'nin Suriye ve Irak'taki güvenlik çıkarlarını da tehdit edebileceğinden, diplomasi kanallarının açık kalması Ankara tarafından memnuniyetle karşılanıyor. Piyasalardaki bu olumlu havanın Türkiye'ye yansıması sınırlı olsa da, küresel risk iştahındaki artış gelişmekte olan ülke para birimlerine kısa vadede destek olabilir.
