Vietnam, Asya-Pasifik'in önde gelen güvenlik forumu olan Shangri-La Diyaloğu'nda, bölgesel güvenlik gündemini kendi çıkarları doğrultusunda şekillendirmek için sessiz ama etkili bir strateji izliyor. Güneydoğu Asya Uluslar Birliği'nin (ASEAN) etkin üyelerinden Hanoi, bu yılki diyalogda deniz güvenliği, çok taraflı iş birliği ve büyük güçlerle dengeli ilişkiler konularında öne çıktı.
Shangri-La Diyaloğu'nda Vietnam'ın Sessiz Diplomasisi
Singapur merkezli Uluslararası Stratejik Araştırmalar Enstitüsü (IISS) tarafından düzenlenen Shangri-La Diyaloğu, her yıl savunma bakanlarını, askeri yetkilileri ve güvenlik uzmanlarını bir araya getiriyor. Vietnam, bu platformda doğrudan çatışmacı bir dil kullanmak yerine, 'kural temelli uluslararası düzen' ve 'barışçıl çözüm' vurgusu yaparak pozisyonunu güçlendiriyor. Bu yaklaşım, özellikle Güney Çin Denizi'ndeki egemenlik uyuşmazlıkları ve Çin'in artan askeri varlığı karşısında dikkat çekiyor.
Vietnam heyeti, diyalog sırasında yaptığı konuşmalarda, Birleşmiş Milletler Deniz Hukuku Sözleşmesi'ne (UNCLOS) bağlılığını yinelerken, bölgesel istikrarın korunması için ASEAN merkezli mekanizmaların güçlendirilmesi gerektiğini savundu. Ayrıca, ABD, Japonya ve Avustralya gibi bölgesel ortaklarla ikili görüşmeler yaparak savunma iş birliğini derinleştirmeye çalıştı.
Bölgesel Güç Dengesi ve Vietnam'ın Rolü
Vietnam'ın bu sessiz stratejisi, büyük güçler arasındaki rekabetin ortasında kendine bir alan açma çabasının parçası olarak değerlendiriliyor. Çin'in artan nüfuzu karşısında ABD ile ilişkilerini geliştiren Hanoi, aynı zamanda Çin ile de ekonomik bağlarını sürdürüyor. Shangri-La Diyaloğu'nda Çin'in 'ortak gelecek' vizyonuna karşılık olarak Vietnam, çok kutuplu düzen içinde bağımsız hareket etme kapasitesini sergiledi. Bu durum, bölgedeki diğer küçük ve orta ölçekli ülkeler için de bir model oluşturuyor.
Uzmanlara göre, Vietnam'ın bu yaklaşımı, Güneydoğu Asya'da deniz güvenliği konusunda fikir birliği oluşturulmasına katkı sağlıyor. Ancak, Çin'in ada inşası ve askerileştirme faaliyetleri karşısında Vietnam'ın somut adımlar atması gerektiğini savunanlar da bulunuyor. Diyalogda ayrıca, Tayvan Boğazı ve Myanmar krizi gibi diğer güvenlik meseleleri de gündeme geldi.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye, Asya-Pasifik bölgesine artan ilgisi bağlamında Vietnam'ın bu stratejisini yakından izlemektedir. Her iki ülke de büyük güçler arasında denge politikası izleme konusunda benzerlikler taşımaktadır. Vietnam'ın çok taraflı forumlarda kural temelli düzeni savunması, Türkiye'nin uluslararası hukuka vurgu yapan dış politikasıyla örtüşmektedir. Ayrıca, Türkiye'nin savunma sanayiinde Vietnam ile potansiyel iş birliği alanları bulunmaktadır. Güney Çin Denizi'ndeki gerilimlerin küresel ticarete etkisi, Türkiye'nin tedarik zincirleri açısından da önem taşımaktadır.
