Vietnam Merkez Bankası (SBV), küresel ekonomideki artan belirsizlikler ve jeopolitik gerilimlerin para politikası yapımını giderek zorlaştırdığını bildirdi. SBV Başkanı Nguyen Thi Hong, 2025 yılı ilk çeyrek değerlendirme toplantısında yaptığı açıklamada, merkez bankasının enflasyon kontrolü ve büyümeyi destekleme arasındaki hassas dengeyi korumakta zorlandığını belirtti. Hong, küresel ticaretteki korumacı eğilimler, tedarik zinciri aksamaları ve jeopolitik çatışmaların Vietnam gibi ihracata dayalı ekonomiler için ciddi riskler oluşturduğunu vurguladı.
Gelişmenin arka planı
Vietnam, son yıllarda güçlü büyüme performansıyla dikkat çeken bir Güneydoğu Asya ekonomisi olarak öne çıkıyor. Ancak 2024 yılı itibarıyla ülke, küresel talepteki yavaşlama, yüksek enflasyon ve döviz kuru baskılarıyla karşı karşıya kaldı. ABD Merkez Bankası'nın (Fed) faiz artırımları ve Çin ekonomisindeki yavaşlama, Vietnam Dong'unun değer kaybetmesine neden oldu. Bu durum, ithalat fiyatlarını yükselterek iç piyasada enflasyonist baskıları artırdı.
Merkez Bankası, son bir yılda faiz oranlarını birkaç kez ayarlayarak hem büyümeyi desteklemeye hem de enflasyonu kontrol altında tutmaya çalıştı. Ancak küresel belirsizliklerin azalmaması, politika alanını daraltıyor. SBV Başkanı Hong, mevcut durumda merkez bankasının esnek ve veri odaklı bir yaklaşım benimsediğini ancak dış şoklara karşı kırılganlığın yüksek olduğunu ifade etti.
Bölgesel ve küresel boyut
Vietnam'ın karşılaştığı zorluklar, bölgedeki diğer gelişmekte olan ekonomilerle benzerlik gösteriyor. Endonezya ve Filipinler merkez bankaları da benzer endişelerle faiz oranlarını artırma yoluna gitmişti. Küresel ölçekte ise gelişmiş ülke merkez bankalarının sıkılaştırma adımları, gelişmekte olan ülkelerden sermaye çıkışına yol açarak para birimlerini baskı altına alıyor.
Uzmanlar, Vietnam'ın önümüzdeki dönemde daha fazla faiz artırımı yapabileceğini, ancak bunun iç talebi yavaşlatma riski taşıdığını belirtiyor. Ayrıca, ABD ile Çin arasındaki ticaret savaşının derinleşmesi, Vietnam'ın her iki ülkeyle olan ticaretini olumsuz etkileyebilir. Öte yandan, Vietnam'ın tedarik zincirlerinde bir alternatif olarak öne çıkması, uzun vadede fırsatlar da sunuyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye, Vietnam gibi gelişmekte olan bir ekonomi olarak benzer küresel risklerle karşı karşıyadır. Vietnam merkez bankasının açıklaması, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası'nın da içinde bulunduğu zorlu politika ortamını yansıtmaktadır. Küresel enflasyon, faiz oranlarındaki farklılaşma ve jeopolitik gerilimler, her iki ülkeyi de dış şoklara karşı kırılgan kılmaktadır. Türkiye'nin ihracat pazarlarında Vietnam ile rekabet ettiği sektörler (tekstil, elektronik) bulunması, bu gelişmeleri yakından takip etmeyi gerektiriyor. Ayrıca, Asya-Pasifik bölgesindeki istikrarsızlık, Türkiye'nin yeni ticaret rotaları ve ortaklıklar arayışında stratejik öneme sahiptir.
