ABD ve Venezuela'nın ortaklaşa düzenlediği bir operasyonda, Latin Amerika'nın en korkulan suç örgütlerinden biri olan Tren de Aragua'nın lideri Hector Rusthenford Guerrero Flores (takma adı Nino Guerrero veya 'Çocuk') etkisiz hale getirildi. Lise terkisi olan Guerrero, hapishane duvarları arkasında lüks bir yaşam sürerken, bir çete grubunu kıtanın en geniş ve en güçlü suç ağlarından birine dönüştürmeyi başarmıştı. Operasyon, iki ülke arasında nadir görülen bir işbirliği örneği olarak kayıtlara geçti.
Bir lise terkisinin suç imparatorluğuna yükselişi
Hector Rusthenford Guerrero Flores, Venezuela'nın Maracay kentinde doğdu. Liseyi terk ettikten sonra küçük çaplı suçlara bulaştı ve kısa sürede adını duyurdu. 2005 yılında cinayet ve uyuşturucu kaçakçılığı suçlamalarıyla tutuklanarak Tocorón Hapishanesi'ne gönderildi. Bu hapishane, daha sonra suç örgütünün merkez üssü haline gelecekti. Guerrero, hapishane içinde kurduğu disiplinli yapı sayesinde diğer mahkumları kontrol altına aldı ve rüşvet yoluyla gardiyanların da desteğini kazandı. Zamanla hapishane, lüks villalar, gece kulüpleri ve hatta bir hayvanat bahçesi ile donatılmış bir 'suç üssü'ne dönüştü. Guerrero, buradan dışarıdaki suç operasyonlarını yönetiyor, adam kaçırma, uyuşturucu ticareti, gasb ve cinayet emirleri veriyordu. Örgüt, özellikle Venezuela, Kolombiya, Brezilya ve Peru'da faaliyet göstererek madencilik bölgelerini kontrol altına aldı ve yasadışı altın ticaretinden milyarlarca dolar kazandı.
Bölgesel ve küresel boyut
Tren de Aragua, sadece Venezuela için değil, tüm Latin Amerika için bir güvenlik tehdidi haline gelmişti. Örgüt, kıtanın en büyük uyuşturucu kaçakçılığı ağlarıyla bağlantılıydı ve yolsuzluk yoluyla devlet kurumlarına sızmıştı. ABD, Guerrero'yu en çok aranan suçlular listesine almış ve yakalanması için 5 milyon dolar ödül koymuştu. Operasyon, ABD'nin bölgedeki suç örgütleriyle mücadelede yeni bir strateji benimsediğini gösteriyor. Ancak Venezuela hükümeti, operasyonun ülkenin egemenliğine saygı çerçevesinde yapıldığını vurgularken, muhalifler Maduro yönetiminin örgütle gizli bir ittifak içinde olduğunu iddia ediyor. Suç örgütünün çöküşü, bölgedeki uyuşturucu ticareti ve insan kaçakçılığı gibi yasa dışı faaliyetlerde kısa vadede bir boşluk yaratabilir, ancak yeni grupların bu boşluğu doldurması muhtemel.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Tren de Aragua liderinin öldürülmesi, Türkiye'yi doğrudan etkilemese de, Latin Amerika'daki organize suç yapılarının çöküşü küresel uyuşturucu ticaretinde dalgalanmalara yol açabilir. Türkiye, Afganistan ve İran üzerinden gelen eroin ticaretinde önemli bir geçiş ülkesidir. Latin Amerika'dan kaynaklanan kokain akışının yön değiştirmesi, Türkiye'deki uyuşturucu fiyatlarını ve arzını etkileyebilir. Ayrıca, ABD-Venezuela işbirliği, bölgesel güç dengelerinde bir değişime işaret ediyor. Türkiye, Latin Amerika'da yeni ticari ve diplomatik ortaklıklar kurarken, bu tür güvenlik gelişmelerini yakından takip etmelidir.