Venezuela’yı sarsan ölümcül depremler, sadece can ve mal kaybına yol açmakla kalmadı, aynı zamanda ülkenin zaten kırılgan olan siyasi dengesini de altüst etti. Felaket, otoriter rejime uzun zamandır ertelenen seçimleri bir kez daha ertelemek için yeni bir bahane sunuyor. ABD’nin bu duruma nasıl bir yanıt vereceği ise küresel kamuoyunun en önemli sorularından biri.
Gelişmenin arka planı
7.3 büyüklüğündeki deprem, başkent Karakas’tan yaklaşık 200 kilometre uzaklıkta meydana geldi ve en az 150 kişinin ölümüne, yüzlerce kişinin yaralanmasına neden oldu. Deprem, ülkenin petrol rafinerileri ve altyapısında da ciddi hasara yol açtı. Ekonomisi zaten hiperenflasyon ve yaptırımlar nedeniyle çökmüş olan Venezuela, şimdi de doğal afetin yüküyle başa çıkmaya çalışıyor.
Devlet Başkanı Nicolás Maduro, felaketi “emperyalist güçlerin” bir saldırısı olarak nitelendirirken, muhalefet lideri Juan Guaidó hükümeti yetersiz afet yönetimiyle suçladı. Deprem, 2024 yılı için planlanan cumhurbaşkanlığı seçimlerini de tehlikeye attı. Seçimlerin ertelenmesi, Maduro yönetimi için uzun vadeli bir strateji haline gelebilir.
Bölgesel veya küresel boyut
ABD’nin Venezuela politikası, son yıllarda yaptırımlar ve seçim baskısı üzerine kuruluydu. Deprem sonrası bu politikanın yeniden şekillenmesi bekleniyor. Washington’un iki seçeneği var: Ya insani yardımı koz olarak kullanıp seçim takvimi için baskıyı artırmak ya da rejimin afeti kullanarak seçimleri ertelemesine izin vermek.
Bölgedeki diğer ülkeler de durumu yakından izliyor. Kolombiya ve Brezilya, sınır bölgelerinde olası göç dalgalarına karşı hazırlık yaparken, Çin ve Rusya ise Maduro yönetimine destek mesajları gönderdi. Küresel petrol piyasaları, Venezuela’nın üretimindeki ani düşüş fiyatları etkileyebilir.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye, Venezuela ile son yıllarda güçlenen ticari ve diplomatik ilişkilere sahiptir. Deprem, Türk firmalarının bölgedeki yatırımlarını ve insani yardım faaliyetlerini etkileyebilir. Ayrıca, ABD’nin Venezuela politikası, Türkiye’nin Latin Amerika stratejisi açısından da önemli bir gösterge niteliğindedir. Bölgesel istikrarsızlık ve olası göç dalgaları, Türkiye’nin de dâhil olduğu küresel dengeleri değiştirebilir.
