Kuzey Venezuela'da dün gece ve bu sabah meydana gelen 7.2 ve 6.8 büyüklüğündeki iki deprem, ülkeyi yasa boğdu. Venezuela Ulusal Afet Yönetimi yetkililerinin verdiği son bilgiye göre can kaybı 930'a yükselirken, enkaz altında kalan yüzlerce kişi için arama kurtarma çalışmaları aralıksız sürüyor. Depremlerin merkez üssü, başkent Caracas'ın yaklaşık 200 kilometre batısındaki Mérida kenti ve çevresi olarak açıklandı. İlk depremin büyüklüğü 7.2 olarak kaydedilirken, artçı depremler ve ardından gelen ikinci büyük sarsıntı, özellikle kırsal kesimlerdeki kerpiç ve eski yapıları yerle bir etti. Uluslararası arama kurtarma ekipleri bölgeye ulaşırken, Venezuela hükümeti olağanüstü hal ilan etti.
Depremlerin Zamanlaması ve Arama Kurtarma Çabaları
Yetkililere göre ilk deprem dün gece 23:47'de, ikinci büyük sarsıntı ise bu sabah 06:14'te meydana geldi. İlk depremde çöken binaların enkazı altında kalanlar, gece boyunca soğuk hava koşullarıyla mücadele etti. Bölge halkı kendi imkânlarıyla kurtarma yaparken, sabah saatlerinde Meksika, Kolombiya, İspanya ve Türkiye'den gelen ekipler resmî çalışmalara katıldı. Venezuela İçişleri Bakanı Miguel Rodríguez, basına yaptığı açıklamada “Zamana karşı yarışıyoruz; ilk 72 saat kritik. Şu ana kadar 450 kişi enkazdan canlı çıkarıldı ama binlerce kişi hâlâ kayıp” dedi. Depremler sonucu başta Mérida, Trujillo ve Zulia olmak üzere beş eyalette 20 binden fazla bina hasar gördü. Birçok köy ve küçük kasabaya henüz ulaşılamadığı için kayıp sayısının artmasından endişe ediliyor.
Sağlık Bakanlığı seyyar hastaneler kurarken, Kızıl Haç ve birçok sivil toplum kuruluşu bölgeye yardım malzemesi ulaştırmaya çalışıyor. Ancak yolların büyük ölçüde tahrip olması, özellikle dağlık bölgelere erişimi zorlaştırıyor. Venezuela ordusu, ağır iş makinelerini ve helikopterleri seferber etmiş durumda. Deprem anı ve sonrasına ait görüntüler, yıkımın boyutunu gözler önüne seriyor: Yıkılmış kiliseler, çökmüş apartmanlar, yarılan yollar...
Bölgesel ve Küresel Boyut: Yardım Çağrıları ve Jeopolitik Yansımalar
Venezuela, yıllardır süren siyasi kriz, hiperenflasyon ve uluslararası yaptırımların gölgesinde ekonomik olarak zor günler geçiriyor. Deprem felaketi, ülkenin zaten kırılgan olan altyapısını daha da çökertti. Uluslararası toplum, yardım çağrılarına yanıt vermeye başladı. ABD Dışişleri Bakanlığı, “Bu zor zamanda Venezuela halkının yanındayız” açıklaması yaparak 2 milyon dolarlık acil yardım paketi gönderdi. Avrupa Birliği ise koordinasyon merkezi kurdu. Rusya ve Çin de tıbbi malzeme ve arama kurtarma ekipleri göndereceğini duyurdu.
Ancak yardımların dağıtımı konusunda endişeler var. Uluslararası Kriz Grubu analisti Luis Gómez, “Venezuela hükümeti geçmişte yardım malzemelerini siyasallaştırmıştı. Şimdi uluslararası toplum, yardımların doğrudan afetzedelere ulaşmasını garanti altına almalı” dedi. Bu durum, ABD ve AB'nin Venezuela'ya yönelik yaptırım politikalarını da tartışmaya açtı. Bazı uzmanlar, felaketin geçici bir diyalog ortamı yaratabileceğini düşünüyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Venezuela’daki deprem felaketi, Türkiye’nin bölgede insani yardım kapasitesini gösterme fırsatı sunuyor. Türk İşbirliği ve Koordinasyon Ajansı (TİKA) ve AFAD’ın bölgeye ekip ve yardım sevk etmesi bekleniyor. Ayrıca, Türkiye ile Venezuela arasında son yıllarda gelişen ticari ve diplomatik ilişkiler düşünüldüğünde, bu afetin iki ülke arasındaki bağları daha da güçlendirme potansiyeli var. Ancak, Venezuela’nın kırılgan ekonomisi ve siyasi belirsizlikleri, yardımların etkili dağıtımını zorlaştırabilir. Türkiye’nin bu felakette sergileyeceği dayanışma, uluslararası alandaki “insani yardım ülkesi” imajını pekiştirirken, Latin Amerika’daki nüfuzunu da artırabilir. Öte yandan, deprem bölgesinde yaşayan Türk vatandaşlarının durumu takip edilmeli.
