Avrupa, 27 Haziran 2025'te tarihinin en sıcak günlerinden birini yaşadı. Almanya, Danimarka ve Çek Cumhuriyeti'nde haziran ayı için tüm zamanların sıcaklık rekorları kırıldı. Almanya'nın bazı bölgelerinde termometreler 40 santigrat dereceyi aşarken, Danimarka'da 35 dereceyle ülke tarihindeki en yüksek haziran sıcaklığı kaydedildi. Çekya'da ise Prag ve çevresinde 38 derece ölçüldü. Yetkililer, sıcak çarpması ve solunum sorunları nedeniyle onlarca kişinin hastanelik olduğunu, en az 12 kişinin hayatını kaybettiğini açıkladı. Sıcak dalgasının önümüzdeki günlerde Polonya, Slovakya, Macaristan ve Romanya'ya doğru ilerlemesi bekleniyor.
Rekor kıran sıcaklıklar ve sağlık krizi
Almanya'nın kuzeydoğusundaki Brandenburg eyaletinde 41,2 derece ölçülerek haziran ayı rekoru kırıldı. Danimarka'da ise Kopenhag'da 35,6 dereceyle ülke genelinde en yüksek haziran sıcaklığı kaydedildi. Çekya'nın başkenti Prag'da 38,5 derece görülürken, ülkenin güneyindeki Brno kenti 39 dereceye ulaştı. Polonya'da sıcaklıkların 40 dereceyi aşması beklenirken, Macaristan'da Budapeşte'de 42 derece tahmin ediliyor. Sağlık yetkilileri, özellikle yaşlılar ve kronik hastalığı olanlar için uyarılarda bulundu. Birçok şehirde geçici klima merkezleri açılırken, halka günün en sıcak saatlerinde dışarı çıkmamaları çağrısı yapıldı.
Sıcak dalgasıyla birlikte orman yangını riski de arttı. Almanya'nın bazı bölgelerinde yangın söndürme uçakları hazır bekletilirken, Çekya'da itfaiye ekipleri teyakkuza geçti. Tarım sektörü de büyük zarar gördü; mısır ve buğday tarlaları kavrulurken, hayvan ölümlerinde artış yaşandı. Alman Çiftçiler Birliği, bu yılki mahsul kaybının milyarlarca avroyu bulabileceğini açıkladı.
Bölgesel ve küresel boyut: İklim değişikliğinin etkisi
Uzmanlar, bu olağanüstü sıcaklıkların iklim değişikliğiyle bağlantılı olduğunu vurguluyor. Dünya Meteoroloji Örgütü (WMO), Avrupa'da son 50 yılda sıcak dalgalarının sıklığının üç katına çıktığını belirtiyor. 2024 yılı, kaydedilen en sıcak yıl olarak tarihe geçerken, 2025'in bu rekoru kırması bekleniyor. Sıcak hava dalgası sadece insan sağlığını değil, enerji sistemlerini de tehdit ediyor. Artan elektrik talebi nedeniyle birçok ülkede elektrik kesintileri yaşanırken, nükleer santrallerde soğutma sorunları baş gösterdi. Fransa, İspanya ve İtalya'da da benzer dalgaların yaşanması bekleniyor. Avrupa Birliği, üye ülkelere acil durum planlarını devreye sokma çağrısı yaptı.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Bu sıcak dalgası, Türkiye için doğrudan bir tehdit olmasa da -Türkiye'de şu an sıcaklıklar mevsim normallerinde- önemli uyarılar içeriyor. Birincisi, Avrupa'daki tarımsal kayıplar, Türkiye'nin ihracat pazarlarını etkileyebilir. İkincisi, iklim değişikliğinin Akdeniz havzasında sıcak dalgalarını sıklaştırması, Türkiye'de de benzer rekorların kısa vadede yaşanabileceğini gösteriyor. Üçüncüsü, elektrik üretiminde hidroelektrik ve termik santrallerin soğutma sorunları, Türkiye için de geçerli bir risk. Son olarak, orman yangını riski her geçen yıl artarken, bu tür hava olayları Türkiye'nin afet yönetimi kapasitesini zorlayabilir.
