Venedik'te çevre ve topluluk aktivistleri, ABD'nin İtalya Büyükelçisi milyarder Tilman Fertitta'nın 117 metrelik süperyatı 'Never Enough'ın kente yapacağı ziyareti protesto etmek için hazırlık yapıyor. Eylemciler, Fertitta'nın yatını Venedik Lagünü'nde demirlemeyi planladığından endişeleniyor ve bunun, daha önce Amazon kurucusu Jeff Bezos'un düğününü hedef alan protestolara benzer şekilde bir rahatsızlık yaratacağını belirtiyor. Protesto, 19 Mayıs'ta gerçekleşmesi beklenen ziyaret öncesinde, kentin kırılgan ekosistemine ve aşırı turizme dikkat çekmeyi amaçlıyor.
Protestonun Arka Planı ve Aktivizmin Hedefi
Venedik'teki aktivist grup 'Lagünü Koruma Girişimi', Fertitta'nın süperyatının lagünde demirlemesinin, bölgenin hassas ekolojik dengesine ve tarihi mirasına zarar vereceğini savunuyor. Grup, daha önce 2021'de Jeff Bezos'un 165 metrelik yatı 'Koru' için benzer bir eylem düzenlemiş, Bezos'un düğünü sırasında lagünde protesto gösterisi yapmıştı. O dönemde aktivistler, süperyatların yarattığı dalgaların ve kirliliğin, Venedik'in temellerine ve deniz yaşamına onarılamaz hasar verdiğini belirtmişti. Fertitta'nın yatı ise 'Never Enough' adıyla biliniyor ve 24 misafir ile 38 mürettebat kapasitesine sahip. Yat, lüks olanaklarının yanı sıra devasa yakıt tüketimiyle de eleştiriliyor.
Protestocular, Fertitta'nın ABD Büyükelçisi olarak diplomatik statüsünün, onu yerel kurallara karşı bağışık kılmaması gerektiğini vurguluyor. Venedik Belediyesi, büyük teknelerin lagünde demirlemesine sınırlamalar getiren düzenlemeler çıkarmış olsa da, bu kuralların uygulanması konusunda sık sık eleştiri alıyor. Aktivisler, büyükelçinin ziyaretinin, süperyat turizminin Venedik üzerindeki olumsuz etkilerini bir kez daha gündeme taşıyacağını düşünüyor.
Süperyat Turizmi ve Venedik Üzerindeki Etkileri
Süperyat turizmi, son yıllarda Venedik için ciddi bir tartışma konusu haline geldi. Lagünün dar kanallarında ve sığ sularında seyreden dev yatlar, hem görüntü kirliliği hem de çevresel tehdit oluşturuyor. Uzmanlar, bu teknelerin yarattığı dalgaların, Venedik’in ahşap temellerini ve kanal kenarlarındaki tarihi yapıları aşındırdığını belirtiyor. Ayrıca, süperyatların deniz tabanını tarayarak ekosisteme zarar verdiği ve yakıt sızıntılarıyla kirliliğe yol açtığı kaydediliyor. Venedik, 2021'de büyük yolcu gemilerini lagünden yasaklamış olsa da, süperyatlar bu yasağın dışında kalıyor.
Küresel ölçekte, süperyat sahipleri genellikle vergi cennetlerini kullanarak harcamalarını gizlerken, çevresel etkileri de göz ardı ediyor. Fertitta gibi isimlerin sahip olduğu dev yatlar, yılda binlerce ton karbon salımına neden oluyor. Bu durum, iklim aktivistlerinin hedefi haline geliyor. Venedik'teki protesto, sadece Fertitta'ya değil, genel olarak süperyat kültürüne ve bunun çevresel maliyetine yönelik bir tepki olarak şekilleniyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye, kıyı turizmi ve deniz ekosistemi açısından Venedik'teki bu protestoya benzer sorunlarla karşı karşıya. Özellikle Marmara ve Ege kıyılarında süperyat trafiğinin artması, deniz kirliliği ve kıyı erozyonu endişelerini beraberinde getiriyor. Ayrıca, Türkiye'ye gelen lüks yatların vergi ve çevre düzenlemelerinden muaf tutulması, yerel turizm işletmeleri arasında haksız rekabete yol açıyor. Bu protesto, Türk kamuoyunun ve karar alıcılarının, süperyat turizminin çevresel etkilerini daha ciddi şekilde değerlendirmesi için bir uyarı niteliği taşıyor. Türkiye'nin, Venedik'in aldığı önlemlere benzer şekilde, büyük teknelerin hassas kıyı bölgelerinde demirlemesine sınırlamalar getirmesi gerekebilir.
