Paris Saint-Germain'in (PSG) üst üste ikinci kez Şampiyonlar Ligi'ni kazanmasının ardından patlak veren olaylarda yaklaşık 900 kişi gözaltına alındı. Kutlamalar sırasında başlayan şiddet olayları, bir gecede Fransa genelinde polis müdahalesine yol açtı. Uzmanlar, bu tür futbol kaynaklı şiddetin yalnızca alkol veya takım tutkusuyla açıklanamayacağını, erkeklik rollerinin ve heyecan arayışının da önemli etkenler olduğunu belirtiyor.
Olayların ardındaki psikolojik nedenler
Polis kaynaklarına göre, zafer kutlamaları sırasında gruplar halinde hareket eden taraftarlar, polis araçlarını ateşe vermekten mağazaları yağmalamaya kadar çeşitli suçlara karıştı. FRANCE 24'e konuşan Maria Grzegorzewska Üniversitesi'nden Doç. Dr. Mateusz Grodecki, bu olayların futbol holiganizminin klasik bir örneği olduğunu vurguluyor. Grodecki'ye göre, holiganizm sadece takım sevgisiyle açıklanamaz; asıl motivasyon, grup içinde statü kazanmak ve 'erkekliğini ispatlamaktır'. Özellikle genç erkekler arasında yaygın olan bu davranış, fiziksel güç gösterisi yaparak prestij kazanma arzusundan besleniyor. Ayrıca, büyük bir zaferin yarattığı kolektif heyecan, bireylerde sorumluluk duygusunu zayıflatıyor ve şiddet eğilimini artırıyor.
Avrupa genelinde artan futbol şiddeti
Fransa'da yaşanan bu olaylar, Avrupa'da futbol kaynaklı şiddetin yeni bir yükselişte olduğunu gösteriyor. Geçen sezon İngiltere, İtalya ve Almanya'da da benzer çatışmalar yaşandı. Uzmanlar, pandemi sonrası dönemde stadyumlara dönüşün, birikmiş gerilimin dışa vurumuna yol açtığını söylüyor. Avrupa Birliği ise 2022'de kabul ettiği yeni yasayla, futbol şiddetini organize suç kapsamına alarak daha sert tedbirler uygulanmasını öngörüyor. Ancak Grodecki, yasal önlemlerin yeterli olmadığını, altta yatan toplumsal cinsiyet normlarının ve heyecan arayışının ele alınması gerektiğini vurguluyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye'de de zaman zaman futbol kaynaklı şiddet olayları yaşanıyor. Her ne kadar bu haber doğrudan Türkiye'yi ilgilendirmese de, küresel bir fenomen olan futbol holiganizminin nedenlerine dair analizler, Türkiye'deki spor güvenliği politikalarına ışık tutabilir. Türkiye, 2020'de kabul ettiği Spor Yasası ile stadyum güvenliğini artırmış, ancak uzmanlar holiganizmin kökeninde yatan psikolojik ve sosyolojik faktörlerle mücadelede yetersiz kalındığını belirtiyor. Avrupa'daki bu tür araştırmalar, Türk polis teşkilatı ve spor yöneticileri için önleyici stratejiler geliştirmede önemli bir referans olabilir.
