Dünya gündemi, 18 Haziran 2026 Perşembe günü de hareketli geçti. Uyurken kaçırdığınız beş önemli gelişmeyi sizin için derledik: Asya-Pasifik'te güvenlik ve ticaret dengesi yeniden şekilleniyor, Avrupa'da enerji krizine yeni çözüm aranıyor, Güney Amerika'da ise siyasi bir kriz kapıda. İşte günün öne çıkan başlıkları.
1. Güney Çin Denizi'nde Gerilim Tırmanıyor
Güney Çin Denizi'nde Çin ile Filipinler arasında Spratly Adaları yakınlarında yaşanan deniz ihtilafı, 18 Haziran'da yeni bir boyut kazandı. Filipinler Deniz Kuvvetleri'ne ait bir devriye botu, Çin sahil güvenlik gemileri tarafından sıkıştırıldı ve manevra yapmak zorunda kaldı. Filipinler Dışişleri Bakanlığı, olayı 'provokatif' olarak nitelendirirken, Çin tarafı 'rutin denetleme' yaptıklarını savundu. ABD ise bölgedeki müttefikine desteğini yinelerken, tansiyonun yükselmesi halinde Filipinler'e askeri yardım sağlanabileceğini sinyalledi.
2. AB ve ASEAN Stratejik Ortaklık Anlaşması İmzaladı
Avrupa Birliği (AB) ile Güneydoğu Asya Ülkeleri Birliği (ASEAN) arasında Brüksel'de imzalanan stratejik ortaklık anlaşması, ticaret, iklim değişikliği ve deniz güvenliği alanlarında iş birliğini öngörüyor. Anlaşma kapsamında, iki bölge arasındaki ticaret hacminin önümüzdeki beş yıl içinde yüzde 30 artırılması hedefleniyor. AB Dış İlişkiler Yüksek Temsilcisi Kaja Kallas, 'Bu anlaşma, çok taraflı düzenin güçlendirilmesi ve kural bazlı uluslararası sistemin savunulması açısından tarihi bir adım' ifadelerini kullandı.
3. Japonya Merkez Bankası Faiz Kararını Açıkladı
Japonya Merkez Bankası (BoJ), Haziran ayı toplantısında politika faizini yüzde 0.25'te sabit tuttu. Karar, piyasa beklentileriyle uyumlu olsa da, BoJ Başkanı Ueda Kazuo'nun enflasyon görünümüne ilişkin açıklamaları dikkat çekti. Ueda, ücret artışlarının tüketimi canlandırması durumunda yılın ikinci yarısında faiz artırımına gidilebileceğini ima etti. Kararın ardından Japon yeni, dolar karşısında değer kazanırken, Nikkei endeksi hafif geriledi.
4. Venezuela'da Seçim Krizi Derinleşiyor
Venezuela'da 2024 yılında yapılan devlet başkanlığı seçimlerinin ardından yaşanan siyasi kriz, 18 Haziran'da yeni bir aşamaya girdi. Muhalefet lideri Maria Corina Machado, hükümeti seçim sonuçlarını manipüle etmekle suçlayarak, uluslararası topluma müdahale çağrısında bulundu. Bu arada, ABD Dışişleri Bakanlığı, Venezuela'ya yönelik yaptırımların kapsamını genişleterek, petrol sektörüne yeni kısıtlamalar getirdi. Uzmanlar, bu gelişmenin küresel petrol fiyatları üzerinde yukarı yönlü baskı yaratabileceğini belirtiyor.
5. Avrupa'da Yeni Enerji Krizi mi? Rusya Doğalgaz Seviyesini Düşürdü
Rusya'nın Avrupa'ya yönelik doğalgaz sevkiyatında, 18 Haziran itibarıyla belirgin bir düşüş yaşandı. Gazprom şirketi, Ukrayna üzerinden geçen ana boru hattının bakım çalışmaları nedeniyle kapasiteyi yüzde 40 oranında azalttığını duyurdu. Avrupa Komisyonu, 'bu durumun arz güvenliğini tehdit etmediğini' açıklasa da, Almanya ve İtalya gibi büyük ekonomiler acil durum planlarını devreye soktu. Uzmanlar, kış aylarında yeniden fiyat artışı yaşanabileceği konusunda uyarıyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Söz konusu gelişmeler, Türkiye'nin bulunduğu jeopolitik konum itibarıyla yakından takip edilmelidir. Güney Çin Denizi'ndeki gerilim, Çin'in küresel ticaret yolları üzerindeki baskısını artırırken, Türkiye'nin Orta Koridor girişimini dolaylı olarak etkileyebilir. AB-ASEAN iş birliği, Türkiye'nin ASEAN ülkeleriyle ticaret hacmini artırma potansiyeli taşırken, Japonya'nın para politikasındaki sıkılaşma, gelişmekte olan ülkeler için sermaye akışlarını olumsuz etkileyebilir. Venezuela krizi, petrol fiyatlarını yükseltme riskiyle Türkiye'nin enerji maliyetlerini artırabilir. Rusya'nın gaz kesintisi ise, Türkiye'nin enerji arz güvenliği ve Avrupa'ya enerji köprüsü rolü açısından kritiktir; Ankara'nın bu konuda dengeleyici bir pozisyon alması beklenebilir.
