ABD Donanması’na ait nükleer enerjili uçak gemisi USS Abraham Lincoln (CVN-72), cumartesi günü Singapur Boğazı’ndan geçerek Güney Çin Denizi istikametine ilerledi. Geminin, planlanan Tayland liman ziyareti öncesinde bu rotayı izlediği belirtiliyor. Gemi takipçileri ve bağımsız fotoğrafçılar, Lincoln’ün gece saatlerinde şehir devletinin güney sularından geçişini görüntüledi. Bu geçiş, ABD’nin Hint-Pasifik bölgesindeki askeri varlığını sürdürme kararlılığının bir göstergesi olarak yorumlanıyor.
Gelişmenin Arka Planı
USS Abraham Lincoln, 2025 yılının başından bu yana Batı Pasifik’te operasyonel görevde bulunuyor. Geminin refakatinde, Japonya’nın Yokosuka limanına bağlı savaş gruplarından oluşan bir filonun da yer aldığı bildirildi. Bu filonun parçası olan Arleigh Burke sınıfı muhriplerin, uçak gemisine yakın mesafede seyrettiği ve hava savunma görevini üstlendiği biliniyor. Kruvazör ve denizaltı unsurlarının da savaş grubuna destek verdiği öğrenildi.
Lincoln, 2019 yılında Yüzyılın İnşası programı kapsamında yapılan bakım sonrasında yeniden göreve başlamış ve özellikle Güney Çin Denizi’ndeki seyirlerde sık sık adı duyulmuştu. Son geçiş, gemi mürettebatının Bangladeş ve Filipinler’e yönelik insani yardım misyonlarında görev almasının ardından gerçekleşti. Bu tür ikili görevler, ABD Donanması’nın bölgedeki askeri varlığını güçlendirmekle birlikte, müttefik ülkelerle ilişkilerini de derinleştiriyor.
Bölgesel ve Küresel Boyut
Lincoln’ün Tayland ziyareti, ABD ile Tayland arasındaki ittifak anlaşmasının önemli bir göstergesi olarak öne çıkıyor. Her ne kadar iki ülke arasında zaman zaman soğuk rüzgarlar esse de, özellikle Çin’in artan deniz hakimiyeti karşısında ABD, Tayland gibi geleneksel müttefikleriyle askeri bağları canlandırmaya çalışıyor. Uçak gemisi ziyaretleri, savunma işbirliğinin en görünür örnekleri arasında yer alıyor.
Güney Çin Denizi, Çin’in iddialı ada inşaatları ve geniş deniz sahası talepleriyle uluslararası hukukta ihtilaflı bir bölge olarak öne çıkıyor. ABD, bu bölgede seyrüsefer serbestisi ve uluslararası geçiş hakkını kullanarak Çin’in tek taraflı egemenlik iddialarına karşı çıktığını gösteriyor. Lincoln’ün geçişi, Washington’ın bölgedeki kararlılığını vurgulamakla birlikte, Pekin’in de tepkisini çekebilecek bir hamle olarak değerlendiriliyor.
Uzmanlar, bu tür geçişlerin rutin olduğunu ancak son dönemde artan Tayvan gerilimi ve Hint-Pasifik stratejisi çerçevesinde daha fazla önem kazandığını belirtiyor. ABD’nin 7. Filosu da yakın bölgede düzenli devriye faaliyetlerini sürdürüyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Bu gelişme, Türkiye’yi doğrudan etkileyen bir durum olmamasına rağmen, küresel güç rekabetinin bir yansıması olarak önem taşıyor. ABD’nin Pasifik’e odaklanması, NATO müttefiki Türkiye’nin savunma stratejisinde dolaylı etkilere yol açabilir. Türkiye, kendi deniz yeteneklerini geliştirmeye devam ederken, bu tür operasyonlardan ders çıkarabilir. Ayrıca, Güney Çin Denizi’ndeki gerilim, küresel ticaret yollarının güvenliği açısından Türkiye’nin enerji ve ticaret bağlarını ilgilendiren bir konudur; ancak somut bir çıkarım için daha fazla analiz gerekmektedir.
