Ukrayna'nın kısa süre önce görevden alınan Savunma Bakanı Mikayil Fedorov, Salı akşamı yaptığı bombal nitelikteki açıklamada savaş dönemi seçimlerinin yapılması çağrısında bulundu. Fedorov, savaş halindeki ülkenin bir yönetim kriziyle karşı karşıya olduğunu belirterek, bu çıkışıyla 2022'den bu yana Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy'ye yönelik en büyük iç muhalefeti ortaya koydu. Kiev'de yaptığı açıklamada, halkın iradesinin yansıtılması gerektiğini savunan Fedorov, seçimlerin ertelenmesinin demokratik meşruiyeti zedelediğini öne sürdü.
Gelişmenin Arka Planı
Fedorov, geçtiğimiz hafta görevden alınana kadar Savunma Bakanlığı görevini yürütüyordu. Görevden alınma gerekçesi olarak resmi olarak 'yeniden yapılanma' gösterilse de, bazı kaynaklar Zelenskiy'nin ekibindeki yolsuzluk iddiaları ve askeri başarısızlıklar nedeniyle hükümette değişiklik yapma ihtiyacı hissettiğini ifade etmişti. Fedorov'un bu açıklaması, savaşın ikinci yılında Ukrayna siyasetinde tansiyonun yükseldiğini gösteriyor. Savaş nedeniyle 2024'te yapılması gereken cumhurbaşkanlığı ve parlamento seçimlerinin ertelenmesi, Zelenskiy'nin savaş sırasında iktidarını koruma stratejisi olarak yorumlanıyor. Ancak Fedorov, bu durumun 'halkın iradesine aykırı' olduğunu savunarak, seçimlerin savaş koşullarında dahi yapılabileceğini, Ukrayna ordusunun ve halkının bunu hak ettiğini söyledi.
Zelenskiy cephesinden ise henüz resmi bir yanıt gelmedi. Ancak bazı hükümet yetkilileri, savaş sırasında seçim yapılmasının lojistik ve güvenlik açısından imkansız olduğunu, ayrıca seçimlerin ülkeyi bölebileceğini savunuyor. Ukrayna Anayasası sıkıyönetim sırasında seçimleri yasaklıyor; Fedorov'un çağrısı bu yasağın kaldırılmasını gerektiriyor. Bu durum, Zelenskiy'nin otoritesine yönelik ciddi bir meydan okuma olarak görülüyor.
Bölgesel ve Küresel Boyut
Fedorov'un çıkışı, yalnızca Ukrayna iç siyasetini değil, aynı zamanda uluslararası toplumu da yakından ilgilendiriyor. Batılı ülkeler, Ukrayna'ya mali ve askeri destek sağlarken, ülkedeki demokratik süreçlerin işleyişi de yakından izleniyor. Özellikle ABD ve AB ülkeleri, savaş sırasında seçim yapılmasının pratikte mümkün olmadığını ancak demokratik kurumların korunmasının önemli olduğunu vurguluyor. Bazı analistler, Fedorov'un bu çağrısının arkasında Batılı müttefiklerin mi olduğunu sorguluyor; ancak bu iddia henüz kanıtlanmış değil. Öte yandan Rusya, Ukrayna'daki bu siyasi krizi kendi lehine kullanmaya çalışabilir. Moskova, daha önce de benzer iç karışıklıkları fırsat bilerek iddialarını artırmıştı. Fedorov'un seçim çağrısı, Rus propagandasında 'Ukrayna yönetiminin çöktüğü' şeklinde yorumlanabilir.
Ukrayna'da seçim tartışmaları, 2024 yılında yapılması gereken seçimlerin ertelenmesiyle başlamıştı. Zelenskiy yönetimi, savaş nedeniyle seçimlerin yapılamayacağını belirtmişti. Ancak muhalefet partileri, bu durumu iktidarın meşruiyetini sorgulamak için kullanıyor. Fedorov'un açıklaması, muhalefetin sesini güçlendirebilir ve Zelenskiy üzerindeki baskıyı artırabilir. Ayrıca, ülkedeki ekonomik sıkıntılar ve askeri yorgunluk, halk arasında hükümete olan güveni azaltmış durumda. Bu bağlamda seçim çağrısı, savaş yorgunu halkın bir kesiminde karşılık bulabilir.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye, Ukrayna ile Rusya arasındaki savaşta arabulucu rolü üstlenen ve her iki tarafla da ilişkilerini dengeleyen bir ülke olarak öne çıkıyor. Ukrayna'daki bu siyasi gelişme, Türkiye'nin Karadeniz'deki güvenlik dengelerini ve tahıl koridoru anlaşmasını etkileme potansiyeli taşıyor. Ukrayna'daki iç siyasi istikrarsızlık, Karadeniz'deki ticaret yollarını ve enerji güvenliğini dolaylı olarak etkileyebilir. Ayrıca Türkiye'nin Ukrayna'ya yönelik insani ve askeri yardımları, bu ülkedeki yönetim değişikliklerinden etkilenebilir. Bununla birlikte Türkiye, Ukrayna'nın toprak bütünlüğüne verdiği destek doğrultusunda, Kiev'deki hükümetin istikrarını korumasını önemsiyor. Bu nedenle Fedorov'un seçim çağrısı, Türkiye tarafından Ukrayna'nın iç meselesi olarak değerlendirilse de, bölgesel istikrar açısından yakından takip ediliyor. Türkiye, savaşın sona erdirilmesi ve kalıcı bir barışın sağlanması için Zelenskiy ile diyaloğunu sürdürmeyi planlıyor.
