Ukrayna insansız hava araçları (İHA), Rusya'nın ikinci büyük şehri St Petersburg yakınlarındaki petrol ve askeri tesisleri hedef alan geniş çaplı bir operasyon düzenledi. Saldırılar, St Petersburg'da internet kesintilerine ve uçuşların aksamasına neden olurken, Rusya'nın karşı saldırıları Ukrayna'nın orta kesimlerinde bir gaz tesisini vurarak faaliyetlerini durdurdu. Kiev yönetimi, bu operasyonun savaşın seyrini değiştirme amacı taşıdığını belirtirken, Moskova saldırıları 'terör eylemi' olarak nitelendirdi.
Gelişmenin arka planı
Ukrayna ordusu, gece saatlerinde St Petersburg'un yaklaşık 100 kilometre güneybatısındaki Leningrad Oblastı'nda bulunan bir petrol deposu ve askeri lojistik merkezine saldırı düzenledi. Yetkililere göre, saldırıda kullanılan kamikaze İHA'lar, 800 kilometreyi aşan bir mesafe kat ederek Rus hava savunmasını aştı. Bölge sakinleri, patlama seslerinin duyulduğunu ve gökyüzünde dumanlar yükseldiğini bildirdi. Saldırı sonrası St Petersburg'da internet erişiminde kesintiler yaşanırken, Pulkovo Havalimanı'nda uçuşlar geçici olarak durduruldu. Ukrayna Genelkurmay Başkanlığı, operasyonun 'Rus ordusunun yakıt ikmalini ve lojistiğini sekteye uğratmayı' hedeflediğini açıkladı.
Rusya Savunma Bakanlığı ise saldırıları 'düşük yoğunluklu' olarak tanımlayarak, 10 İHA'nın imha edildiğini öne sürdü. Ancak bağımsız kaynaklar, en az iki hedefin vurulduğunu doğruladı. Bu saldırı, Ukrayna'nın savaşın başından bu yana Rus topraklarına düzenlediği en derin operasyonlardan biri olarak kayıtlara geçti.
Rusya'nın misillemesi gecikmedi: Ukrayna'nın Dnipropetrovsk Oblastı'ndaki bir doğal gaz işleme tesisi, Rus balistik füze saldırısı sonucu ağır hasar aldı ve faaliyetlerine ara vermek zorunda kaldı. Ukrayna Enerji Bakanlığı, tesisin geçici olarak kapatıldığını ve bölgedeki gaz arzında herhangi bir kesinti yaşanmadığını duyurdu. Ancak bu saldırı, Rusya'nın enerji altyapısına yönelik sistematik saldırılarının sürdüğünü gösteriyor.
Bölgesel ve küresel boyut
St Petersburg'a yönelik saldırı, savaşın Ukrayna sınırlarını aşarak Rusya'nın derinliklerine taşındığının en somut göstergelerinden biri. Ukrayna, Batı ülkelerinden aldığı uzun menzilli silahlarla Rus topraklarını vurmaya devam ederken, Moskova'ya 'savaşın bedelini hissettirme' stratejisi izliyor. Bu gelişme, NATO ülkeleri arasında Ukrayna'ya verilen desteğin kapsamına ilişkin tartışmaları yeniden alevlendirebilir. Özellikle ABD ve Almanya, Ukrayna'nın Rus topraklarını vurmak için kendi silahlarını kullanmasına izin verme konusunda temkinli bir tutum sergiliyor.
Öte yandan, Rusya'nın Ukrayna'nın gaz tesisine saldırması, enerji altyapısını hedef alma stratejisinin bir parçası. Kış aylarında Ukrayna'nın enerji sistemini çökertmeyi amaçlayan Rusya, son haftalarda termik santraller, doğal gaz depolama tesisleri ve elektrik dağıtım merkezlerine yönelik saldırılarını yoğunlaştırdı. Bu durum, Ukrayna'nın Avrupa'ya gaz transitinde olası aksamalara yol açabilir. Avrupa Birliği, Ukrayna'nın gaz depolama tesislerinin önemine dikkat çekerek, Rusya'yı enerji terörizmiyle suçladı.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Bu gelişme, Türkiye'nin Karadeniz'deki güvenlik dengelerini yakından ilgilendiriyor. Ukrayna'nın Rus topraklarına yönelik saldırıları, savaşın genişleme riskini artırıyor ve Türkiye'nin Montrö Boğazlar Sözleşmesi kapsamındaki deniz trafiği yönetimini doğrudan etkileyebilir. Ayrıca, Rusya'nın Ukrayna'nın enerji altyapısına saldırıları, Türkiye'nin enerji merkezi olma hedefini zorlaştırabilir; zira Ukrayna üzerinden Avrupa'ya gaz akışı, Türkiye'nin alternatif güzergah olarak önemini koruyor. Türkiye, hem Rusya hem de Ukrayna ile diplomatik kanalları açık tutarak savaşın tırmanmasını engellemeye çalışırken, bu tür olaylar Ankara'nın arabuluculuk rolünü daha da kritik hale getiriyor.
