Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy, Washington'un en zorlu muhaliflerini bile kazanmaya çalıştığı bir diplomasi atağı başlatırken, eski ABD Başkanı Donald Trump'a yakınlığıyla bilinen Cumhuriyetçi Senatör Lindsey Graham'ın ölümüyle sarsıldı. Graham, Trump'ı Ukrayna'ya yönlendiren nadir isimlerden biri olarak görülüyordu; ancak MAGA hareketinin (Make America Great Again) içindeki etkisi, onun ölümünden sonra bile belirsizliğini koruyor. Zelenskiy, MAGA destekçileriyle yakınlaşma çabalarını sürdürüyor, ancak bu kucaklamanın karşılıklı olup olmadığı henüz net değil. Bu gelişme, Ukrayna'nın ABD'deki desteğinin geleceği ve Batı'nın Rusya'ya karşı tutumu açısından kritik bir döneme işaret ediyor.
Gelişmenin Arka Planı
Zelenskiy, savaşın başından bu yana ABD'nin iki partili desteğini korumak için yoğun çaba harcadı. Ancak son aylarda, özellikle Cumhuriyetçi Parti içinde yükselen ve Trump'ın liderlik ettiği MAGA kanadı, Ukrayna'ya yapılan askeri ve mali yardımın sorgulanmasına öncülük ediyor. Trump'ın söylemleri ve kendisine yakın isimlerin açıklamaları, Kiev'in endişelerini artırıyor. Bu bağlamda Graham, Trump'ı etkileyebilen nadir Cumhuriyetçi senatörlerden biri olarak öne çıkıyordu. Graham, defalarca Ukrayna'ya yapılan yardımın artırılması çağrısında bulundu ve Trump'a bu konuda telkinlerde bulunduğu biliniyor. Ne var ki Graham'ın ölümü, Zelenskiy'nin diplomatik cephesinde önemli bir boşluk yarattı.
Ukrayna yönetimi, MAGA temsilcileriyle doğrudan iletişim kurmaya çalışıyor. Zelenskiy, son haftalarda bir dizi görüşme ve açıklama ile Cumhuriyetçi tabanına mesaj vermeye çalıştı. Ukrayna'nın doğal kaynakları, ekonomik fırsatları ve stratejik önemi üzerine vurgular yapılıyor. Ancak bu çabaların ne kadar etkili olduğu tartışmalı. Zira MAGA tabanı arasında, Ukrayna yardımına yönelik derin bir şüphe ve yorgunluk hakim. Bu taban, önceliğin iç sorunlara verilmesi gerektiğini düşünüyor. Dolayısıyla Zelenskiy'nin kucaklama çabası, taraflardan birinin karşılık vermemesi halinde anlamsız kalabilir.
Bölgesel ve Küresel Boyut
Bu gelişme sadece Ukrayna-ABD ilişkilerini değil, Avrupa'nın güvenlik mimarisini de yakından ilgilendiriyor. ABD'nin desteğinin azalması, Avrupa ülkeleri üzerindeki yükü artırabilir ve Rusya'nın elini güçlendirebilir. Özellikle ABD'de Kasım ayında yapılacak başkanlık seçimleri öncesinde, Ukrayna dosyası iç politikada bir koz olarak kullanılıyor. Trump'ın yeniden başkan seçilmesi durumunda Ukrayna'ya yönelik politikaların radikal biçimde değişebileceği konuşuluyor. Bu belirsizlik, Avrupa Birliği ve NATO'yu da zorlu bir sürece sokuyor. Avrupalı liderler, ABD'nin desteği olmadan Rusya'ya karşı bağımsız bir duruş sergilemenin yollarını arıyorlar.
Öte yandan Graham'ın kaybı, Ukrayna'nın Washington'daki bir dostunu daha yitirdiği anlamına geliyor. Kiev, Kongre'de kendisine yakın isimleri kaybederek diplomatik ağırlığını artırma çabalarında zorluklarla karşılaşıyor. Rusya ise bu süreci yakından izliyor; Batı ittifakındaki ayrışmalar, Moskova'nın işine yarıyor. Uzmanlar, Ukrayna'nın önümüzdeki aylarda yardım paketlerini güvence altına almak için daha agresif bir lobi kampanyası yürütmek zorunda kalacağını belirtiyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye, Ukrayna ile Rusya arasındaki savaşta dengeli bir politika izliyor ve her iki tarafla da ilişkilerini sürdürüyor. ABD'nin Ukrayna'ya desteğinin azalması, Karadeniz bölgesindeki güç dengesini etkileyebilir; bu da Türkiye'nin güvenliğini doğrudan ilgilendirir. Türkiye, Montrö Boğazlar Sözleşmesi'ne dayanarak Karadeniz'deki askeri faaliyetleri kontrol altında tutuyor; ancak savaşın uzaması, tahıl koridoru ve enerji hatları gibi konularda Türkiye'yi kritik bir konuma yerleştiriyor. Ukrayna'nın Batı'dan aldığı desteğin azalması, Türkiye'nin arabuluculuk potansiyelini artırabilir; ancak aynı zamanda bölgede yeni istikrarsızlıkların da kapısını aralayabilir. Türkiye, hem NATO müttefiki hem de Rusya ile işbirliği yapabilen bir ülke olarak, bu süreçte denge politikasını sürdürmek zorunda.
