Fransa ve Ukrayna arasında imzalanan yeni bir savunma anlaşması kapsamında Ukrayna, ilk kez Fransız Rafale savaş uçakları ile Franco-İtalyan yeni nesil hava savunma sistemleri tedarik edecek. Anlaşma ayrıca Ukrayna'nın önemli Batılı füzeleri kendi topraklarında üretmesine izin veriyor. Paris'te düzenlenen törenle resmileştirilen anlaşma, Ukrayna'nın Rus saldırılarına karşı savunma kapasitesini artırmayı ve uzun vadede Batı standartlarına uygun bir ordu kurmasını hedefliyor. Ukrayna, söz konusu silah sistemlerini satın almak için bir Avrupa kredi mekanizmasını kullanacak.
Anlaşmanın ayrıntıları ve stratejik boyutu
Anlaşma kapsamında Ukrayna, Fransız yapımı Rafale savaş uçaklarını filoya katacak. Bu, Ukrayna Hava Kuvvetleri'nin Sovyet döneminden kalma MiG ve Sukhoi savaş uçaklarını Batılı platformlarla değiştirme yolunda attığı en somut adım olarak değerlendiriliyor. Rafale'lerin yanı sıra, Franco-İtalyan ortak yapımı SAMP/T hava savunma sistemleri de Ukrayna'ya teslim edilecek. Bu sistemler, orta menzilli balistik füzeleri ve seyir füzelerini engelleme kapasitesine sahip olup, Ukrayna'nın kritik altyapısını korumak için kullanılacak.
Anlaşmanın bir diğer önemli ayağı ise Ukrayna'nın belirli Batılı füzeleri yerli olarak üretme iznini alması. Bu kapsamda hangi füzelerin üretileceği henüz netleşmemiş olsa da, uzmanlar bunların SCALP seyir füzeleri veya hava savunma füzeleri olabileceğini belirtiyor. Yerli üretim, Ukrayna'nın dışa bağımlılığını azaltacak ve savaş koşullarında tedarik güvenliğini artıracak.
Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, anlaşmanın imza töreninde yaptığı konuşmada, 'Ukrayna'nın kendi topraklarını savunma hakkını destekliyoruz. Bu anlaşma, Ukrayna'nın uzun vadeli caydırıcılık kabiliyetini güçlendirecek' ifadelerini kullandı. Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenski ise anlaşmanın 'tarihi' olduğunu vurgulayarak, 'Ukrayna sadece bugünü değil, geleceği de kazanmak için hazırlanıyor' dedi.
Bölgesel ve küresel etkiler
Bu anlaşma, Ukrayna'nın Batılı silah sistemlerine entegrasyonunu hızlandırırken, Rusya'nın tepkisini çekmesi bekleniyor. Kremlin sözcüsü Dmitri Peskov, anlaşmayı 'çatışmanın tırmanmasına yol açacak bir adım' olarak nitelendirdi. Öte yandan, anlaşma NATO içinde de tartışmalara yol açtı. Bazı üye ülkeler, Ukrayna'ya gelişmiş silah sistemlerinin teslim edilmesinin savaşı uzatabileceği endişesini dile getirirken, diğerleri bunun Kiev'in elini güçlendireceğini savunuyor.
Anlaşmanın finansmanı için kullanılacak Avrupa kredi mekanizması, AB'nin Ukrayna'ya yönelik destek paketinin bir parçası. Bu mekanizma, Ukrayna'nın savunma harcamalarını karşılamak için uygun koşullarda kredi almasını sağlıyor. AB yetkilileri, bu sayede Ukrayna'nın mali yükünün hafifletileceğini belirtiyor. Ayrıca, anlaşma Fransa'nın savunma sanayii için de önemli bir ihracat fırsatı yaratıyor. Dassault Aviation ve Thales gibi şirketler, Rafale ve hava savunma sistemlerinin satışından önemli gelir elde edecek.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Ukrayna'nın bu anlaşmayla Batılı silah sistemlerine entegrasyonu, Karadeniz'deki güç dengelerini etkileyebilir. Türkiye, Montrö Sözleşmesi kapsamında boğazlar üzerinde kontrol sahibi olması nedeniyle bölgedeki gelişmeleri yakından takip ediyor. Ukrayna'nın hava savunma kapasitesinin artması, Rusya'nın Karadeniz'deki askeri hareketliliğini sınırlayabilir. Ayrıca, Türkiye'nin Ukrayna'ya insansız hava araçları (Bayraktar TB2) tedarik ettiği göz önüne alındığında, bu anlaşma Türkiye ile Fransa arasında savunma sanayii rekabetini de derinleştirebilir. Öte yandan, Ukrayna'nın Batılı füzeleri yerli üretme kapasitesi kazanması, Türkiye'nin de benzer adımlar atmasını teşvik edebilir. Ancak Türkiye'nin NATO müttefiki olarak Ukrayna'ya desteği sürerken, Rusya ile dengeli ilişkilerini koruma politikası da devam ediyor.
