ABD'nin Ukrayna'ya yönelik desteğinde bu hafta yaşanan aksaklıklar, Kiev'i zor bir soruyla karşı karşıya bıraktı: Başkan Trump'ın zaten azalmış olan desteği olmadan Rusya'ya karşı mücadelesini sürdürebilir mi? Ukrayna Devlet Başkanı Volodymyr Zelensky, bu hafta başında Trump yönetimini Rusya'nın işgaline karşı savaşta yeterli destek sağlamamakla suçlayarak diplomatik saldırısını artırdı.
Desteğin Kesilmesi ve Yankıları
ABD Başkanı Donald Trump'ın göreve gelmesinden bu yana ABD'nin Ukrayna'ya askeri ve mali yardımı belirsiz bir hal aldı. Trump yönetimi, yardımları askıya alma ve yeniden değerlendirme sinyalleri verirken, Kongre'deki bazı Cumhuriyetçiler de Ukrayna'ya yapılan yardımlara karşı çıkıyor. Bu durum, Kiev'in savaş çabalarını ciddi şekilde etkiliyor. ABD, Ukrayna'nın en büyük askeri yardım sağlayıcısı konumunda; HIMARS, Patriot hava savunma sistemleri ve mühimmat gibi kritik silahların tedarikinde kilit rol oynuyor. Desteğin kesilmesi, Ukrayna'nın savunma kapasitesini zayıflatabilir.
Zelensky, bu hafta yaptığı açıklamalarda, ABD'nin Ukrayna'yı yalnız bırakmasının sadece Ukrayna için değil, tüm Avrupa güvenliği için tehlikeli sonuçlar doğuracağını vurguladı. Ayrıca, Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin'in ABD'nin çekilmesini fırsat bilerek saldırılarını yoğunlaştırabileceği uyarısında bulundu. Zelensky, Avrupa müttefiklerinden ABD'nin boşluğunu doldurmalarını talep etti, ancak Avrupa ülkelerinin tek başına ABD'nin sağladığı askeri desteği ikame etmesi zor görünüyor.
Uzmanlar, ABD desteği olmadan Ukrayna'nın uzun vadede direnç göstermesinin güç olduğunu belirtiyor. Askeri analistlere göre, Ukrayna'nın cephedeki başarısı büyük ölçüde Batı'nın silah ve istihbarat desteğine bağlı. Özellikle hava savunma sistemleri ve uzun menzilli füzeler olmadan Rusya'nın hava üstünlüğüne karşı koymak zorlaşacak. Ayrıca, Ukrayna ekonomisi de savaş nedeniyle büyük darbe almış durumda; ABD ve AB'nin mali yardımları olmadan devlet bütçesini finanse etmekte zorlanabilir.
Bölgesel ve Küresel Boyut
ABD'nin Ukrayna desteğini sorgulaması, NATO içinde de tedirginlik yaratıyor. Avrupa ülkeleri, Rusya'nın yayılmacı politikalarına karşı caydırıcılığın zayıflamasından endişe ediyor. Özellikle Doğu Avrupa ülkeleri, ABD'nin güvenlik garantilerine olan güvenlerini yeniden gözden geçiriyor. Trump'ın "Önce Amerika" politikası, transatlantik ilişkilerde gerilimlere yol açarken, Avrupa'nın kendi savunma kapasitesini güçlendirme çabalarını hızlandırıyor.
Rusya cephesinde ise, ABD'nin desteğini çekmesi Moskova'nın işine geliyor. Putin, Batı'nın bölünmüşlüğünden faydalanarak Ukrayna'daki hedeflerine ulaşma stratejisini sürdürebilir. Ayrıca, ABD'nin Ukrayna'dan uzaklaşması, Rusya'nın Suriye ve diğer bölgelerde daha rahat hareket etmesine olanak tanıyabilir. Küresel anlamda ise, ABD'nin müttefiklerine olan güvenilirliği sorgulanıyor; bu durum, diğer bölgesel güçlerin (Çin, İran) etki alanlarını genişletmesine zemin hazırlayabilir.
Ukrayna, diplomatik alanda da yalnızlaşma riskiyle karşı karşıya. Zelensky, Birleşmiş Milletler ve diğer uluslararası platformlarda desteğini artırmaya çalışsa da, ABD'nin tavrı diğer ülkelerin pozisyonlarını etkileyebilir. Avrupa Birliği, Ukrayna'ya yönelik mali ve askeri yardımı sürdürme sözü verdi, ancak ABD'nin yerini doldurmak için yeterli kaynak ve siyasi iradeye sahip olup olmadığı belirsiz.
Türkiye Açısından Değerlendirme
ABD'nin Ukrayna desteğini azaltması, Türkiye'nin Karadeniz ve Doğu Avrupa'daki dengeler açısından yakından takip ettiği bir gelişme. Türkiye, hem NATO üyesi olarak hem de Rusya ve Ukrayna ile ilişkileri olan bir ülke olarak, savaşın seyrindeki değişimden doğrudan etkileniyor. ABD'nin çekilmesi, Avrupa'nın güvenlik mimarisinde boşluk yaratabilir ve Türkiye'nin bölgesel rolünü artırabilir; ancak aynı zamanda Rusya'nın daha agresif hale gelmesine ve Karadeniz'de istikrarsızlığa yol açabilir. Türkiye, tahıl koridoru anlaşması gibi girişimlerle diplomatik çözümler için çaba gösterirken, Batı ile Rusya arasında denge politikası yürütüyor. ABD desteğinin kesilmesi, Türkiye'nin enerji güvenliği ve ticaret yolları üzerinde de riskler oluşturabilir.
