Ukrayna ve dokuz Avrupa ülkesi, artan balistik füze tehdidine karşı Avrupa'da 'tamamen savunma amaçlı' bir anti-balistik füze kabiliyeti geliştirmek üzere bir koalisyon kurduklarını duyurdu. Pazartesi günü Paris'te yapılan açıklamada, koalisyonun kısa ve orta menzilli balistik füzelerin yanı sıra hipersonik ve seyir füzelerine karşı koymak için çalışacağı belirtildi. Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy, Paris'teki müttefikler toplantısına katıldı ve bu girişimin özellikle Rusya'nın son dönemde artan füze saldırılarına karşı kritik olduğunu vurguladı.
Koalisyonun amacı ve katılımcı ülkeler
Koalisyonda Ukrayna'nın yanı sıra İngiltere, Fransa, Almanya, İtalya, Polonya, Hollanda, İspanya, Danimarka ve İsveç yer alıyor. Ortak bildiride, 'Bölgemizdeki balistik füze tehdidi hızla arttı. Bu nedenle tamamen savunma amaçlı yetenekler geliştirmek için işbirliği yapıyoruz' ifadeleri kullanıldı. Koalisyon, mevcut hava savunma sistemlerinin entegrasyonu, ortak tatbikatlar ve yeni nesil önleme sistemlerinin geliştirilmesi gibi alanlarda çalışacak.
Girişim, Ukrayna'nın Rus saldırılarına karşı hava savunma ihtiyacını karşılamanın yanı sıra, Avrupa'nın ortak güvenlik mimarisini güçlendirmeyi hedefliyor. Polonya ve Baltık ülkeleri, Rusya'nın Kaliningrad ve Belarus'taki füze konuşlandırmaları nedeniyle bu tehdidi özellikle yakından hissediyor. Almanya ve İtalya ise Patriot ve SAMP/T gibi sistemlerin tedarikine katkı sağlayacak.
Bölgesel ve küresel boyut
Koalisyonun duyurusu, Rusya'nın Ukrayna'ya yönelik füze saldırılarını yoğunlaştırdığı bir döneme denk geldi. Ukrayna ordusu, sadece geçen hafta içinde 130'dan fazla füze ve 200'den fazla insansız hava aracının engellendiğini bildirdi. Batılı yetkililer, Rusya'nın İran'dan balistik füze tedarik ettiğine dair iddiaları da dikkate alarak, tehdidin tüm Avrupa'ya yayılabileceği uyarısında bulunuyor.
Uzmanlar, bu koalisyonun NATO'nun Avrupa'da konuşlandırılmış füze savunma sistemleriyle de uyumlu olacağını belirtiyor. Ancak girişimin başarısı, üye ülkelerin siyasi iradesine ve bütçe tahsislerine bağlı. Fransa, koalisyonun merkezi yönetimini üstlenirken, İngiltere Sky Sabre sistemiyle katkı sağlayacak. İsveç ve Danimarka ise uzun menzilli radar teknolojileri konusunda uzmanlık sunacak.
Rusya'nın Avrupa'ya yönelik füze tehdidi, sadece Ukrayna savaşıyla sınırlı değil. Kremlin, daha önce de Avrupa şehirlerini hedef alabilecek orta menzilli füzeler konuşlandırmakla tehdit etmişti. Bu nedenle koalisyon, kıtanın güvenlik mimarisinde köklü bir değişiklik anlamına geliyor. Öte yandan, bazı analistler, bu tür bir ittifakın Rusya ile gerilimi daha da tırmandırabileceği uyarısında bulunuyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye, sahip olduğu Patriot ve S-400 sistemleriyle bölgesel füze savunmasında önemli bir aktör olmasına rağmen, bu koalisyonda yer almamaktadır. Türkiye'nin NATO'nun füze savunma sistemlerine entegrasyonu, S-400 krizi nedeniyle askıya alınmış durumdadır. Bu yeni koalisyon, Avrupa'nın hava savunma alanında Türkiye'yi dışlayan bir yapılanmaya gitmesi riskini taşımaktadır. Türkiye, kendi milli hava savunma sistemi SIPER'i geliştirerek bu boşluğu doldurmaya çalışsa da, Avrupa ile işbirliğinin sınırlı kalması, uzun vadede güvenlik çıkarlarına zarar verebilir. Ayrıca, Rusya'nın tepkisini çekecek bu girişim, Karadeniz güvenlik dengelerini de etkileyebilir.
