Birleşik Devletler'deki üç büyük havalimanı, federal havacılık güvenlik teşkilatı TSA'dan (Transportation Security Administration) ayrılarak özel güvenlik şirketlerine geçme kararı aldı. TSA sözcüsü Çarşamba günü yaptığı açıklamada, havalimanlarının ajansın yeni güvenlik modeline dahil olduğunu doğruladı. Ancak bir sendika yetkilisi, bu adımın kamu güvenliğini tehlikeye atabileceği uyarısında bulundu.
Sürecin Ayrıntıları
Karar, TSA'nın "Screening Partnership Program" (SPP) olarak bilinen programı kapsamında alındı. Program, havalimanlarının yolcu ve bagaj taramasını özel firmalara yaptırmasına izin veriyor. Katılımcı havalimanları halen federal standartlara uymak zorunda, ancak güvenlik personelini özel sektörden sağlıyor.
Söz konusu havalimanlarının hangileri olduğu henüz açıklanmazken, kaynaklar bunların orta ölçekli merkezler olduğunu belirtiyor. TSA, 2002'deki kuruluşundan bu yana yolcu güvenliğinin sembolü haline gelmişti, ancak son yıllarda uzun kuyruklar ve verimsizlik eleştirileriyle karşı karşıya kalmıştı.
Sendika yetkilisi ise, özel şirketlerin kâr odaklı yapısı nedeniyle güvenlik standartlarının düşebileceğini ve çalışan eğitimlerinin yetersiz kalabileceğini savunuyor. Ayrıca, özel güvenlik personelinin federal çalışanlara göre daha düşük maaş aldığı ve iş güvencesinin olmadığı belirtiliyor.
Güvenlik Dengesi ve Küresel Eğilimler
ABD'de özel havalimanı güvenliği tartışmaları, 11 Eylül saldırıları sonrası oluşturulan TSA'nın rolünü sorguluyor. Destekçileri, özel sektörün daha esnek ve verimli hizmet sunabileceğini savunurken, karşıtlar federal denetimin zayıflamasından endişeli. Avrupa'da birçok havalimanı uzun süredir özel güvenlik kullanıyor; Ancak ABD'de bu model, 2020 yılında Florida'daki bazı havalimanlarında yaşanan güvenlik ihlalleriyle tartışmalı hale gelmişti.
TSA'nın yeni modeli, havalimanlarına daha fazla özerklik tanımayı hedefliyor. Ancak Kongre'de programın kapsamına ilişkin görüşmeler devam ediyor. Gümrük ve Sınır Koruma (CBP) yetkilileri de, özel güvenliğin uluslararası uçuşlarda ek risk oluşturabileceği uyarısında bulundu.
Türkiye Açısından Değerlendirme
ABD'de havalimanı güvenliğinin özelleşmesi, Türkiye gibi havacılıkta hızla büyüyen ülkeler için örnek teşkil edebilir. Türkiye'de havalimanı güvenliği Emniyet Genel Müdürlüğü ve özel güvenlik iş birliğiyle yürütülüyor; Gelinen noktada standartların yüksek olduğu belirtiliyor. Ancak TSA'nın bu adımı, güvenlik maliyetlerini düşürme arayışındaki ülkeler için bir referans olabilir. Türkiye'nin uluslararası sivil havacılık anlaşmaları kapsamında güvenlik protokollerini yakından izlemesi, olası riskleri minimize etmek açısından önem taşıyor. Ayrıca, özel sektörün güvenlikteki rolü tartışmaları, Türkiye'deki benzer uygulamaların yeniden değerlendirilmesine yol açabilir.
