Küresel piyasalar, son dönemde yaşanan İran krizi gibi önemli bir jeopolitik sınavı başarıyla geçti. Ancak yatırımcılar için en önemli fırsatın Avrupa ve özellikle tüketime duyarlı hisseler olduğu belirtiliyor. İsviçre merkezli bankacılık devi UBS'in baş stratejisti Bhanu Baweja, ABD ile İran arasında sağlanacak bir anlaşmanın, Avrupa’daki tüketim malları hisselerinde ciddi bir yükselişi tetikleyeceğini öngörüyor.
Avrupa'nın kısa vadeli kazancı
Bloomberg tarafından aktarılan değerlendirmeye göre Baweja, jeopolitik risklere rağmen piyasaların güçlü duruşunu koruduğunu belirterek, "İran bir testti ve piyasalar geçti" dedi. Baweja'ya göre, piyasalar krizi atlatırken temel dinamikler bozulmadı. Asıl önemli olan ise, yaklaşan olası ABD-İran anlaşmasının yaratacağı likidite ve iyimserlik ortamı. Bu ortamda en çok kazanacak bölgenin Avrupa olacağını ifade eden stratejist, özellikle tüketici döngüsüne bağlı sektörlerin (consumer cyclicals) ön plana çıkacağını söyledi. "Anlaşma duyurusunun hemen ardından bu sektörlerde patlama yaşanacak" diyen Baweja, Avrupa'daki tüketim şirketlerinin ucuz değerlemelerle yatırımcılara cazip bir giriş noktası sunduğunu vurguladı.
Baweja'nın analizi, küresel enflasyonun yavaşlaması ve merkez bankalarının faiz indirimine hazırlanmasıyla da örtüşüyor. Avrupa Merkez Bankası'nın (ECB) bu yıl ikinci çeyrekten itibaren gevşeme adımları atması beklenirken, UBS'e göre bu durum Avrupa borsalarını destekleyecek. Ayrıca İran anlaşmasıyla artacak petrol arzı, enerji fiyatlarını aşağı çekerek Avrupalı tüketicilere ek bir alım gücü sağlayabilir.
Küresel boyut ve Amerika'ya mesaj
Baweja, yalnızca Avrupa'ya odaklanmış değil. Ona göre İran anlaşması küresel risk iştahını artırarak gelişen piyasalara da pozitif yansıyacak. ABD'nin Ortadoğu'da attığı bu adım, Çin ve Rusya gibi rakiplere karşı Washington'un hala bölgesel krizleri çözme kapasitesine sahip olduğunu gösterecek. Bu durum doların gücünü korumasına yardımcı olurken, emtia fiyatlarında kısmi bir rahatlama sağlayabilir. Ancak stratejist, ABD'de faizlerin yüksek kalmaya devam edeceğini, bu nedenle asıl hızlı kazancın Avrupa'da olacağını düşünüyor.
Analistler, piyasaların geçtiğini söylediği 'İran testi'nin, aslında Mart 2024'te İsrail'in Şam'daki İran konsolosluğuna düzenlediği saldırı sonrası İran'ın İsrail'e misilleme yapmasıyla tırmanan gerilime atıfta bulunduğunu belirtiyor. O süreçte petrol fiyatları yükselmiş, hisse senetleri dalgalanmış ancak büyük bir çöküş yaşanmamıştı.
Türkiye Açısından Değerlendirme
İran ile ABD arasında olası bir anlaşma, Türkiye için fırsatlar ve riskler barındırıyor. Enerji maliyetlerindeki düşüş, Türkiye'nin en büyük ithalat kalemlerinden biri olan petrol ve doğal gaz faturalarını hafifleterek cari açığı azaltabilir. Ayrıca, Türkiye’nin İran ile olan ticari ilişkileri (doğal gaz anlaşmaları) ve bölgesel iş birliği potansiyeli (terörle mücadele, Suriye) anlaşma ortamından olumlu etkilenebilir. Ancak ABD'nin İran'a yönelik yaptırımları gevşetmesi, Türkiye ile ABD arasında geçmişte yaşanan Halkbank davası gibi konuları yeniden gündeme getirebilir. Ayrıca İran'ın bölgesel nüfuzunun artması, Türkiye’nin Ortadoğu politikaları açısından dikkatle izlenmesi gereken bir husus. Kısacası, anlaşma Türkiye'ye enerji ve ticarette kısa vadeli kazanç sağlasa da, jeopolitik dengelerdeki değişim stratejik planlamayı gerektiriyor.
