Uber Technologies Inc. tarafından desteklenen elektrikli bisiklet ve scooter kiralama şirketi Lime, ABD borsalarında ilk halka arz (IPO) ile 180,9 milyon dolara kadar kaynak toplamayı hedefliyor. Şirket ve hissedarları, toplam 14,3 milyon adet hisse senedini 11 ila 13 dolar aralığında satmayı planlıyor. Bu fiyat aralığının üst bandından yapılacak satışla yaklaşık 180,9 milyon dolar toplanması bekleniyor. Lime'ın kendi satacağı hisselerden 100 milyon dolar, mevcut hissedarların satışından ise 80,9 milyon dolar gelir elde edilmesi öngörülüyor.
Lime'ın Yükselişi ve Finansal Durumu
2017 yılında San Francisco'da kurulan Lime, dünya genelinde 250'den fazla şehirde elektrikli bisiklet, scooter ve son dönemde elektrikli motosiklet kiralama hizmeti sunuyor. Şirket, ABD ekonomisindeki ‘mikromobilite’ trendinin öncülerinden biri olarak kabul ediliyor. Uber, Alphabet Inc.'in GV ve Bain Capital gibi büyük yatırımcıların desteğiyle Lime, 2018'deki değerlemesinin altında ama hâlâ önemli bir büyüme potansiyeli taşıyor. Şirketin 2023 yılı geliri 314 milyon dolar olurken, net zararı 368 milyon dolar seviyesinde gerçekleşti. Yani gelirler artsa da karlılık henüz sağlanamadı. 2024 yılının ilk yarısında ise gelir 192 milyon dolara yükselirken, zarar 176 milyon dolara geriledi. Lime'ın toplam net zararı 2020-2024 arasında 1,5 milyar doları aşmış durumda. Şirket, halka arzdan elde edeceği kaynağı işletme sermayesi ve genel kurumsal amaçlar için kullanacağını belirtiyor.
Küresel Mikromobilite Pazarı ve Rekabet
Elektrikli scooter ve bisiklet kiralama pazarı, son yıllarda hızlı bir büyüme gösterdi ancak birçok şirket karlılık sorunu yaşıyor. Lime'ın en büyük rakibi olan Bird, 2021'de halka arz olmuş ancak hisseleri büyük değer kaybına uğramıştı. Öte yandan, Avrupa merkezli Tier ve Dott gibi şirketler de pazarda varlık gösteriyor. Lime, ABD pazarında lider konumda olmasına rağmen, yerel yönetimlerin sıkı regülasyonları ve kullanıcı güvenliği endişeleri sektörün önündeki engeller arasında. Özellikle büyük şehirlerde scooter park yeri sorunları ve kazalar, şirketlerin operasyonel maliyetlerini artırıyor. Lime, bu sorunlara çözüm olarak yapay zeka destekli sürüş güvenliği sistemleri ve daha dayanıklı araçlar geliştiriyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Lime'ın halka arzı, Türkiye'de son yıllarda yaygınlaşan elektrikli scooter kiralama sektörü için de bir referans noktası teşkil ediyor. Türkiye'de Martı, BinBin ve Hop gibi yerel şirketler benzer hizmetler sunarken, Lime'ın ABD'deki performansı bu alandaki yatırım iştahını etkileyebilir. Ancak Türkiye'deki regülasyonlar ve artan sigorta maliyetleri, sektörün karlılığını sınırlıyor. Öte yandan, Lime'ın yaşadığı zararlar, Türk girişimcilere mikromobilite iş modelinin sürdürülebilirliği konusunda uyarıcı bir örnek oluşturuyor. Kısa vadede Türkiye'ye doğrudan bir etkisi beklenmese de, küresel sermaye akışları ve teknoloji transferi açısından izlenmesi gereken bir gelişme.
