ABD merkezli ulaşım ve teslimat devi Uber Technologies, Perşembe günü Almanya merkezli yemek dağıtım platformu Delivery Hero'yu yaklaşık 15 milyar dolar karşılığında satın almak üzere anlaşmaya vardığını duyurdu. Bu dev satın alım, Çin dışındaki en büyük yemek dağıtım grubunun oluşmasını sağlayacak. Uber CEO'su Dara Khosrowshahi, anlaşmanın şirketin mobilite ve teslimat hizmeti sunduğu pazar sayısını iki katına çıkaracağını belirtti. Delivery Hero'nun 70'ten fazla ülkede faaliyeti bulunurken, Uber'in mevcut operasyonları 40 civarında ülkede yoğunlaşmış durumda. Birleşme sonrası oluşacak yapı, küresel ölçekte Just Eat Takeaway ve DoorDash gibi rakiplerle rekabet edebilecek.
Anlaşmanın Ayrıntıları ve Piyasa Etkisi
Anlaşma kapsamında Uber, Delivery Hero'nun hisselerinin tamamını nakit ve hisse senedi takası yoluyla satın alacak. Finans çevreleri, bu birleşmenin yemek dağıtım sektöründe yeni bir dönemin başlangıcı olacağını ifade ediyor. Her iki şirketin de gelişmekte olan pazarlarda güçlü varlıkları bulunuyor. Özellikle Latin Amerika, Ortadoğu ve Asya'da geniş bir müşteri tabanına sahip olan Delivery Hero, Uber'in bu bölgelere girişini hızlandıracak. Analistler, anlaşmanın tamamlanabilmesi için rekabet otoritelerinden onay alınması gerektiğini hatırlatıyor. Avrupa Birliği ve ABD'deki düzenleyici kurumların, sektördeki yoğunlaşmayı artıracak bu anlaşmaya temkinli yaklaşması bekleniyor.
Uber hisseleri haberin ardından yüzde 3 oranında değer kazanırken, Delivery Hero hisseleri yüzde 10'un üzerinde yükseldi. Piyasalar, bu birleşmenin Uber'in uzun süredir zarar eden teslimat birimini kârlı hale getirebileceğini değerlendiriyor. Uber'in geçen yılki mali tablolarına bakıldığında, teslimat gelirleri toplam hasılatın yaklaşık yüzde 40'ını oluşturuyordu. Ancak şirket, rekabet baskısı nedeniyle bu alanda henüz net kâr elde edememişti.
Küresel Yemek Dağıtım Pazarında Yeni Düzen
COVID-19 salgınıyla birlikte patlama yaşayan yemek dağıtım sektörü, pandemi sonrası dönemde bir konsolidasyon sürecine girdi. Just Eat Takeaway, Grubhub'u satın alırken; DoorDash, Wolt'u bünyesine katmıştı. Uber-Delivery Hero birleşmesiyle birlikte sektördeki kilit oyunculardan biri daha güçleniyor. Delivery Hero'nun güçlü markalarından foodpanda, Asya pazarında önemli bir paya sahip. Uber Eats ise Kuzey Amerika ve Avrupa'da etkin. Birleşen şirket, hem kurye ağını genişleterek teslimat sürelerini kısaltmayı hem de yapay zeka destekli rota optimizasyonu ile maliyetleri düşürmeyi hedefliyor.
Öte yandan, sektördeki işçi hakları ve kuryelerin çalışma koşulları tartışmaları da bu birleşmeyle yeniden gündeme gelebilir. Avrupa'da bazı ülkeler, gig ekonomisindeki şirketlerin çalışanlarına sağladığı sosyal hakları iyileştirmeleri yönünde baskı yapıyor. Yeni yapılanma, bu konuda standart bir model oluşturma potansiyeli taşıyor ancak bu henüz netlik kazanmış değil.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Bu dev satın alma, Türkiye'nin yemek dağıtım pazarını da doğrudan etkileyebilir. Türkiye'de faaliyet gösteren Yemeksepeti (Delivery Hero'nun bir parçası) ve Uber Eats'in birleşmesi, yerel pazarda dominasyon eğilimini güçlendirebilir. Bu durum, bağımsız restoranlar ve küçük işletmeler için komisyon oranlarının artması riskini beraberinde getiriyor. Rekabet Kurumu'nun bu birleşmeyi yakından incelemesi beklenir. Öte yandan, Türkiye'de yaygınlaşan hızlı ticaret trendi, bu birleşen yapının market teslimatı gibi yeni alanlara açılmasına da zemin hazırlayabilir. Kısacası, Türk tüketiciler için hizmet kalitesi artarken, fiyatlandırma politikaları daha hassas hale gelebilir.
