ABD'nin önde gelen et üreticilerinden Tyson Foods, Illinois eyaletindeki Joslin kasabasında bulunan sığır kesim tesisini kalıcı olarak kapatacağını açıkladı. Şirket, ülkede sığır arzındaki ciddi daralmanın devam etmesi nedeniyle bu kararı aldığını bildirdi. Planlanan kapanış, yaklaşık 2 bin 500 sendikalı işçinin işsiz kalmasına yol açacak. Tyson, kapanışın 27 Nisan 2025 tarihinde gerçekleşeceğini duyurdu. Bu gelişme, ABD'deki sığır eti üretimindeki daralmanın sektör üzerindeki etkilerini bir kez daha gözler önüne seriyor.
Gelişmenin Arka Planı
Tyson Foods'un Joslin tesisini kapatma kararı, ABD'de devam eden sığır kıtlığının bir sonucu olarak geldi. Son yıllarda ülkede kuraklık ve yüksek yem maliyetleri nedeniyle sığır sayısı azaldı. ABD Tarım Bakanlığı (USDA) verilerine göre, ülkedeki sığır varlığı son on yılın en düşük seviyesine geriledi. Bu durum, sığır fiyatlarını rekor seviyelere çıkarırken, işleme tesislerini kapasite altında çalışmaya zorluyor.
Tyson, bu yıl daha önce de finansal zorluklar yaşamış ve çeşitli tesislerinde üretimi durdurmuştu. Şirket, 2024 mali yılında sığır eti segmentinde önemli bir zarar açıklamıştı. Joslin tesisi, Tyson'ın ortabatı bölgesindeki en büyük işleme tesislerinden biri olarak biliniyor. Tesisin kapanması, hem yerel ekonomi hem de ulusal et arz zinciri üzerinde etkili olacak.
Sendika yetkilileri, 2 bin 500 işçinin işten çıkarılmasının bölge için yıkıcı olacağını belirtiyor. United Food and Commercial Workers (UFCW) sendikası, işçilerin başka tesislere transfer edilmesi veya kıdem tazminatı gibi konularda şirketle görüşmeler yapıldığını açıkladı. Tyson, işçilere istihdam desteği ve yer değiştirme yardımı sunulacağını duyurdu.
Bölgesel ve Küresel Etkiler
Joslin tesisinin kapanması, ABD et endüstrisinde yaşanan konsolidasyonun bir yansıması olarak değerlendiriliyor. Büyük et şirketleri, maliyetleri düşürmek için kapasitelerini kısıyor ve üretimi daha verimli tesislerde yoğunlaştırıyor. Bu durum, bölgesel ekonomiler için iş kayıpları anlamına gelirken, küresel et piyasalarında da arz sıkıntısına yol açabilir.
ABD, dünyanın en büyük sığır eti üreticisi ve ihracatçısı konumunda. Bu nedenle, ABD'deki üretim düşüşü küresel et fiyatlarını doğrudan etkiliyor. Özellikle Japonya, Güney Kore ve Meksika gibi büyük alıcı ülkeler, ABD sığır etine olan bağımlılıkları nedeniyle bu gelişmeden olumsuz etkilenecek. Ayrıca, sığır fiyatlarındaki artış, enflasyonla mücadele eden birçok ülkede gıda fiyatlarını yukarı çekebilir.
Uzmanlar, sığır kıtlığının önümüzdeki birkaç yıl daha sürebileceğini, çünkü sürü yenilemenin zaman aldığını belirtiyor. Bu durumda, et işleme tesislerinin kapanması veya küçülmesi gibi kararların devam etmesi bekleniyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
ABD'deki sığır kıtlığı ve Tyson'ın tesis kapatması, Türkiye'yi doğrudan etkilemese de küresel et fiyatları üzerinden dolaylı etkiler yaratabilir. Türkiye, et ihtiyacının bir kısmını ithalatla karşılıyor ve küresel fiyat artışları iç piyasaya yansıyabilir. Özellikle canlı hayvan ve et ithalatında ABD'ye bağımlı olmasa da, dünya piyasalarındaki arz daralması fiyatları yükseltebilir. Bu durum, Türkiye'nin et fiyatlarını kontrol altında tutma çabalarını zorlaştırabilir. Ayrıca, ABD'nin tarım politikalarındaki değişiklikler, Türkiye'nin gıda güvenliği stratejileri açısından yakından izlenmeli.
