Türkiye'de bir sonraki genel seçimlerin 2028 yılında yapılması planlanırken, muhalefet cephesinde yaşanan gelişmeler Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın iktidarını 23 yıl daha uzatma ihtimalini güçlendiriyor. Cumhuriyet Halk Partisi (CHP) Genel Başkanı Özgür Özel, partisinden ayrılarak yeni bir siyasi oluşum kuracağını açıklarken, bu hamlenin muhalefette bölünmeye yol açması ve Erdoğan'ın elini güçlendirmesi bekleniyor. Türkiye'de cumhurbaşkanlığı seçimleri ile parlamento seçimleri aynı gün yapılıyor ve son seçimler 2023 yılında gerçekleşti. Anayasa'ya göre cumhurbaşkanı adaylarının en az 40 yaşında olması ve yükseköğrenim görmüş olması gerekiyor. Ancak Erdoğan'ın üçüncü kez aday olup olamayacağı, anayasanın cumhurbaşkanlığı süresine ilişkin maddeleri nedeniyle tartışma konusu.
Cumhurbaşkanlığı adaylık şartları ve seçim takvimi
Türkiye'de cumhurbaşkanı, halk tarafından doğrudan seçiliyor ve görev süresi beş yıl. Bir kişi en fazla iki kez cumhurbaşkanı seçilebiliyor. Ancak Erdoğan, 2014 ve 2018'de seçildikten sonra 2023'te yeniden seçildi. Bu, anayasanın ikinci dönem sınırını aşan bir durum olarak görülse de, Adalet ve Kalkınma Partisi (AK Parti) yetkilileri, 2018'deki seçimin fiilen bir yeniden seçim olduğu için hükümet sisteminin değişmesiyle sayılmaması gerektiğini savunuyor. Bu yorum, Erdoğan'ın 2028'de yeniden aday olmasının önünü açabilir.
Seçim tarihi ise normal şartlarda 2028'de yapılacak. Ancak cumhurbaşkanı, seçimleri yenileme yetkisine sahip. Erdoğan daha önce 2018 ve 2023 seçimlerini erken seçim kararıyla gerçekleştirmişti. Muhalefet, Erdoğan'ın bu kez de erken seçime giderek avantajını korumaya çalışacağını düşünüyor.
Özel’in yeni parti kurma hamlesi muhalefeti bölüyor
CHP lideri Özgür Özel'in 21 Temmuz'da yaptığı açıklama, muhalefette yeni bir kırılma noktası yarattı. Özel, mevcut CHP yapısının değişime direndiğini ve halkın beklentilerini karşılayamadığını belirterek, reformist bir parti kuracağını duyurdu. Bu gelişme, muhalefet ittifakının dağılmasına yönelik endişeleri artırdı. Daha önce İyi Parti ve HDP ile ittifak kuran CHP, Özel'in ayrılığıyla oy tabanını daraltma riskiyle karşı karşıya. Uzmanlar, bölünmüş bir muhalefetin Erdoğan'ın seçim kazanmasını kolaylaştırabileceği görüşünde.
Özel'in yeni partisinin ne zaman kurulacağı ve hangi siyasi çizgide olacağı henüz netleşmedi. Ancak partisinin merkez sol, sosyal demokrat ve milliyetçi eğilimleri kapsayacağı konuşuluyor. Bu hamle, 2028 seçimlerine kadar muhalefet cephesinde önemli bir belirsizlik yaratacak gibi görünüyor.
Bölgesel ve küresel boyut
Türkiye'de siyasi istikrar ve seçimlerin zamanlaması, yalnızca iç politika açısından değil, aynı zamanda bölgesel ve küresel güç dengeleri açısından da önem taşıyor. Erdoğan yönetiminin güçlü kalması, Türkiye'nin NATO'daki rolü, Suriye ve Doğu Akdeniz'deki politikaları ve AB ile ilişkileri gibi konularda belirleyici olacak. Öte yandan muhalefetteki bölünme, Batılı müttefiklerin Türkiye'de demokrasinin geleceğine ilişkin endişelerini artırabilir.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Bu haber, Türkiye'nin siyasi geleceğine doğrudan etki edebilecek bir gelişmeyi konu alıyor. Muhalefetteki bölünme, Erdoğan'ın 2028'de yeniden seçilme ihtimalini artırarak, Türkiye'nin yönetim biçimini uzun yıllar daha tek bir liderin belirlemesi anlamına gelebilir. Türk dış politikası açısından bu durum, NATO ve AB ile ilişkilerde mevcut rotanın devamı, Rusya ve Çin ile dengeli ilişkilerin sürmesi anlamına geliyor. Ekonomik olarak ise, uzun süreli bir Erdoğan iktidarı, düşük faiz politikalarının ve liranın değer kaybının sürmesi riskini taşıyor. Dolayısıyla, Özel'in yeni partisi ve seçim takvimi, Türkiye'nin iç ve dış siyasetinde kritik bir dönemeç oluşturuyor.
