Türkiye ve Mısır, savunma alanındaki iş birliğini derinleştirmek amacıyla yeni çerçeve anlaşmaları üzerinde çalışıyor. İki ülke arasındaki askeri temasların son dönemde artması, Ankara'nın Doğu Akdeniz'de genişleyen Yunanistan-Güney Kıbrıs-İsrail ittifakına karşı bir denge oluşturma çabası olarak yorumlanıyor. Türk ve Mısırlı yetkililer, ortak askeri tatbikatlar, personel eğitimi ve savunma sanayi iş birliğini kapsayan bir mutabakat zaptı hazırlıyor. Görüşmelerin, iki ülke arasında 2013 yılında yaşanan krizin ardından normalleşme sürecinin bir parçası olduğu belirtiliyor.
Gelişmenin arka planı: Normalleşme ve stratejik hesaplar
Türkiye ile Mısır arasındaki ilişkiler, 2013 yılında Mısır'da askeri darbeyle Muhammed Mursi'nin devrilmesinin ardından ciddi bir gerilim yaşamıştı. Ankara, darbe sonrası yönetime karşı sert bir tutum alırken, Kahire de Türkiye'yi Müslüman Kardeşler'e destek vermekle suçlamıştı. Ancak 2020'lerin başından itibaren iki ülke arasında diplomatik temaslar yeniden canlanmaya başladı. 2023 yılında büyükelçi atamalarının yapılmasıyla normalleşme süreci hız kazandı.
Son dönemdeki askeri iş birliği girişimleri, bu normalleşmenin somut adımlarından biri olarak öne çıkıyor. Türk Savunma Bakanlığı yetkililerinin Kahire'yi ziyaret ettiği ve karşılıklı olarak askeri ataşe atamalarının yapıldığı biliniyor. İki ülke arasında imzalanması beklenen çerçeve anlaşması, ortak askeri tatbikatlar, deniz güvenliği iş birliği, istihbarat paylaşımı ve savunma sanayi alanında teknoloji transferini kapsıyor.
Bölgesel boyut: Doğu Akdeniz denkleminde yeni hamle
Türkiye'nin Mısır ile askeri iş birliğini güçlendirme çabası, Doğu Akdeniz'deki enerji ve güvenlik rekabeti bağlamında kritik bir önem taşıyor. Yunanistan, Güney Kıbrıs Rum Yönetimi ve İsrail arasında giderek sıkılaşan askeri ve enerji iş birliği, Türkiye'yi bölgede yalnızlaştırma potansiyeli taşıyor. Özellikle Doğu Akdeniz'deki doğal gaz kaynaklarının paylaşımı konusunda yaşanan anlaşmazlıkta Türkiye, deniz yetki alanlarının sınırlandırılmasına yönelik adımlar atıyor.
Mısır'ın da Libya ve Doğu Akdeniz'de Türkiye ile ortak çıkarları bulunuyor. Kahire, Türkiye'nin Libya'daki varlığına başlangıçta karşı çıksa da, son dönemde bu konuda daha pragmatik bir tutum sergiliyor. Ayrıca Mısır, Doğu Akdeniz'deki doğal gaz rezervlerinin işletilmesinde Türkiye'yi transit ülke olarak görmeye başladı. Bu durum, iki ülke arasındaki enerji iş birliğini de gündeme getiriyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye için Mısır'la askeri iş birliğini geliştirmek, Doğu Akdeniz'deki enerji denkleminde elini güçlendiren önemli bir hamle. Ankara, Yunanistan-Güney Kıbrıs-İsrail üçlüsüne karşı Mısır'ı yanına çekerek bölgede denge kurmayı hedefliyor. Ayrıca Libya'da da ortak çıkarların olduğu Mısır'la askeri diyaloğun artırılması, Türkiye'nin Kuzey Afrika'daki etkinliğini pekiştirebilir. Savunma sanayi iş birliği ise Türk savunma şirketlerine yeni pazarlar açarken, Mısır'ın Rus yapımı silah sistemlerine bağımlılığını azaltma potansiyeli taşıyor. Bu gelişme, Türkiye'nin Doğu Akdeniz'deki stratejik pozisyonunu sağlamlaştıran çok yönlü bir adım olarak değerlendirilebilir.
