Türkiye, Çarşamba günü İsrail'in Suriye'deki askeri varlığına ilişkin "savunulamaz iddialar" olarak nitelendirdiği açıklamalarını sert bir dille reddetti. İsrail'in Türkiye sınırına yakın bir Suriye hava üssünü bombalamasının ardından yaşanan bu gelişme, iki ülke arasındaki gerilimi daha da tırmandırdı. Ankara, İsrail'in Suriye'deki askeri pozisyonuna dair yaptığı açıklamaları "gerçek dışı" olarak nitelendirirken, bölgedeki istikrarı tehdit eden bu tür iddiaların kabul edilemeyeceğini vurguladı. İsrail ise saldırının, Suriye'nin Türk askerlerinin konuşlanmasına izin vermek üzere olduğu yönündeki istihbarata dayandığını öne sürdü.
Gelişmenin Arka Planı
İsrail, Pazartesi günü Suriye'nin kuzeybatısındaki Türkiye sınırına yakın bir hava üssüne hava saldırısı düzenledi. Saldırının, Suriye hükümetinin Türk askeri birliklerinin bölgeye konuşlandırılmasına izin vermeye hazırlandığı yönündeki istihbarata dayandığı bildirildi. İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, saldırının ardından yaptığı açıklamada, "Suriye'nin Türk askerlerine kapılarını açması, bölgedeki güç dengesini değiştirebilir ve İsrail'in güvenliğini doğrudan tehdit edebilir" dedi.
Türkiye Dışişleri Bakanlığı ise yaptığı yazılı açıklamada, İsrail'in bu iddialarını "savunulamaz" olarak nitelendirdi ve "Türkiye'nin Suriye'deki varlığı, terörle mücadele ve sınır güvenliğini sağlama amacı taşımaktadır. Bu varlık, uluslararası hukuka ve Suriye'nin toprak bütünlüğüne saygı çerçevesinde yürütülmektedir" ifadelerine yer verdi. Açıklamada ayrıca, İsrail'in bu tür iddialarının gerçeği yansıtmadığı ve bölgedeki gerilimi artırmaktan başka bir işe yaramadığı vurgulandı.
Suriye hükümeti ise saldırıyı kınayarak, İsrail'in bu eyleminin uluslararası hukukun ihlali olduğunu ve Suriye'nin egemenliğine yönelik bir saldırı teşkil ettiğini açıkladı. Şam yönetimi, saldırıda can kaybı yaşandığını ancak net sayı verilmediğini duyurdu. Saldırının ardından bölgede tansiyonun daha da yükseldiği gözlemleniyor.
Bölgesel ve Küresel Boyut
İsrail'in Suriye'deki operasyonları uzun süredir devam ediyor. İsrail, İran'ın Suriye'deki askeri varlığını ve Hizbullah'a silah sevkiyatını engellemek amacıyla sık sık hava saldırıları düzenliyor. Ancak bu saldırı, doğrudan Türkiye'yi hedef alan bir iddiaya dayanması açısından farklı bir boyut taşıyor. Türkiye'nin Suriye'deki askeri varlığı, özellikle kuzeydeki terör örgütlerine karşı yürüttüğü operasyonlar kapsamında önemli bir yer tutuyor. Ancak İsrail'in, Türkiye'nin bu varlığını kendi güvenliği için tehdit olarak görmesi, iki NATO müttefiki arasındaki ilişkilerde yeni bir gerilim noktası oluşturdu.
Uzmanlar, bu gelişmenin bölgedeki güç dengelerini etkileyebileceğini belirtiyor. Rusya'nın Suriye'deki etkinliği, İran'ın bölgesel varlığı ve ABD'nin politikaları gibi faktörler, bu yeni gerilimin seyrini belirleyecek. Ayrıca, İsrail ile Türkiye arasındaki ilişkilerin son yıllarda inişli çıkışlı bir seyir izlediği biliniyor. 2010'daki Mavi Marmara krizi sonrası bozulan ilişkiler, 2022'de büyükelçilerin karşılıklı atanmasıyla normalleşme sürecine girmişti. Ancak bu tür olaylar, normalleşme çabalarını sekteye uğratma riski taşıyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Bu gelişme, Türkiye'nin Suriye politikasını doğrudan ilgilendiriyor. Türkiye, sınır güvenliğini sağlamak ve terör tehditlerini bertaraf etmek amacıyla Suriye'nin kuzeyinde askeri varlığını sürdürüyor. İsrail'in bu varlığı kendi güvenliğine tehdit olarak algılaması, Türkiye'nin bölgedeki hareket alanını kısıtlama amacı taşıyabilir. Ankara, bu tür iddiaların Türkiye'nin meşru güvenlik kaygılarını göz ardı ettiğini ve bölgesel istikrarı bozduğunu düşünüyor. Türkiye, Suriye'nin toprak bütünlüğünü desteklediğini ve İsrail'in bu tür eylemlerinin uluslararası hukuka aykırı olduğunu savunuyor. Bu olayın, Türkiye'nin İsrail ile ilişkilerinde yeni bir kriz yaratıp yaratmayacağı merak konusu. Ayrıca, Türkiye'nin Rusya ve İran ile yürüttüğü Astana süreci çerçevesinde Suriye'deki angajmanı da düşünüldüğünde, bu gerilimin bölgesel dengeleri etkilemesi muhtemel.
