ABD Başkanı Donald Trump, Kanada ile yapılan telefon görüşmesinin ardından bir 'anlaşma' sağlandığını ve bu kapsamda Kanada'ya uygulanması planlanan yüzde 50'lik gümrük vergisinin askıya alındığını açıkladı. Beyaz Saray'dan yapılan açıklamada, söz konusu tarifelerin gece yarısından itibaren yürürlüğe girmesinin beklendiği, ancak iki ülke arasında varılan mutabakatın ardından bu kararın ertelendiği belirtildi. Trump, Truth Social hesabından yaptığı paylaşımda, 'Kanada ile çok verimli bir görüşme yaptık. Ortak bir anlaşmaya vardık. Bu, hem ABD hem de Kanada için harika bir sonuç. Tarifeler, bu anlaşmanın şartları tam olarak uygulanana kadar geçici olarak durduruldu.' ifadelerini kullandı.
Gelişmenin arka planı
ABD yönetimi, geçtiğimiz hafta Kanada'dan ithal edilen bazı ürünlere yönelik yüzde 50 oranında gümrük vergisi uygulanacağını duyurmuştu. Bu karar, özellikle Ontario eyaletinin ABD'ye elektrik ihracatına uyguladığı ek ücretlendirmeye misilleme olarak alınmıştı. Ontario Başbakanı Doug Ford, ABD'nin tarifelerine karşılık olarak 1 Nisan'dan itibaren elektrik fiyatlarına yüzde 25 zam yapacaklarını açıklamıştı. Bu gelişme, iki ülke arasındaki ticaret savaşının daha da tırmanmasına yol açmıştı.
Kanada Başbakanı Mark Carney ise yaptığı açıklamada, Trump ile 'kapsamlı ve yapıcı' bir görüşme gerçekleştirdiklerini, iki ülkenin ticari ilişkilerinde yeni bir sayfa açıldığını belirtti. Carney, 'Bu anlaşma, Kuzey Amerika'nın ekonomik rekabet gücünü artıracak ve işçilerimizi koruyacaktır. ABD ile ortak çalışmaya devam edeceğiz.' şeklinde konuştu. Ancak anlaşmanın ayrıntıları henüz kamuoyuyla paylaşılmadı.
Uzmanlar, bu gelişmenin iki ülke arasındaki ticaret hacmi üzerinde önemli etkiler yaratabileceğine dikkat çekiyor. ABD ve Kanada arasındaki ticaret hacmi yıllık 700 milyar doların üzerinde seyrediyor. Özellikle otomotiv, enerji ve tarım sektörleri bu tarifelerden en fazla etkilenecek alanlar olarak öne çıkıyor. Anlaşmanın, USMCA'nın (ABD-Meksika-Kanada Anlaşması) geleceği açısından da kritik bir öneme sahip olduğu belirtiliyor.
Bölgesel ve küresel boyut
ABD ile Kanada arasındaki ticaret anlaşmazlığı, yalnızca iki ülkeyi değil, küresel ekonomiyi de yakından ilgilendiriyor. Dünyanın en büyük iki ekonomisi arasındaki gerilim, küresel tedarik zincirlerinde aksamalara yol açabileceği endişesi yaratmıştı. Özellikle enerji sektöründe Kanada, ABD'nin en büyük petrol tedarikçisi konumunda. Bu nedenle tarifelerin uygulanması, enerji fiyatlarında artışa neden olabileceği için dünya genelinde enflasyonist baskıyı tetikleyebilirdi.
Uzmanlar, Trump yönetiminin ticaret politikalarındaki bu değişkenliğin, müttefik ülkelerle ilişkilerde güven sorununa yol açtığına işaret ediyor. Avrupa Birliği ve diğer ülkeler, ABD'nin tarifeleri bir pazarlık kozu olarak kullanmasını eleştiriyor. Bu durum, küresel ticaret sisteminde belirsizlik yaratırken, bazı ülkelerin ticaret ortaklarını çeşitlendirme arayışına girmesine neden oluyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
ABD-Kanada ticaret anlaşmazlığının yumuşatılması, küresel ekonomik istikrar açısından olumlu bir işaret olarak değerlendirilebilir. Türkiye, bu tür gelişmelerden dolaylı olarak etkilenebilir. ABD'nin tarifeleri artırma eğilimi, gelişmekte olan ülkelere yönelik ticaret politikalarında da sertleşme anlamına gelebilir. Bu nedenle Ankara, ABD ile ticari ilişkilerinde bu gelişmeyi yakından takip ediyor. Ayrıca, Türkiye'nin enerji ithalatında önemli bir paya sahip olan Kanada ile ticari iş birliği olanakları doğabilir. Ancak, küresel ticaretteki bu belirsizlikler, Türkiye'nin ihracat stratejilerinde çeşitlendirmeye gitmesini zorunlu kılıyor.
