Türk Hava Kuvvetlerine ait F-16 savaş uçakları, Somali'de El Şebab terör örgütüne yönelik hava harekâtı gerçekleştirdi. Somali Savunma Bakanlığı tarafından yapılan ilk açıklamada, Türk F-16'larının El Şebab hedeflerini vurduğu belirtilirken, daha sonra yayımlanan güncellenmiş metinde yalnızca “uluslararası ortaklar” ifadesine yer verildi. Bu durum, operasyonun ortak bir çerçevede yürütüldüğüne işaret ediyor. Harekâtın büyüklüğü ve vurulan hedeflere ilişkin henüz resmî bir sayı açıklanmadı.
Operasyonun arka planı
Somali, on yılı aşkın süredir El Şebab örgütünün tehdidi altında. El Kaide bağlantılı bu militan grup, Somali'nin güney ve orta kesimlerinde geniş bir etki alanına sahip. Afrika Birliği Geçiş Misyonu (ATMIS) ve Somali ordusu, son yıllarda örgüte karşı kara harekâtlarını yoğunlaştırmıştı. Türkiye, Somali ile 2011'den bu yana geniş kapsamlı bir askerî iş birliği yürütüyor. Ankara, Mogadişu'da büyükelçiliğini bulunduruyor ve askerî personel aracılığıyla Somali güvenlik güçlerine eğitim desteği sağlıyor. Türk hava harekâtı, bu iş birliğinin yeni bir boyutunu oluşturuyor.
Somali Savunma Bakanlığı'nın çelişkili açıklamaları, operasyonun koordinasyonuna ilişkin bazı soru işaretlerini beraberinde getirdi. Bakanlık kaynakları, ilk açıklamanın bir yazım hatası nedeniyle yanlış anlaşıldığını öne sürerken, bağımsız analistler bu tür hassas operasyonlarda bilgi akışının kontrollü olduğuna dikkat çekiyor. Türkiye'den resmî bir doğrulama gelmese de, daha önce benzer saldırılarda Türk F-16'larının kullanıldığı iddiaları gündeme gelmişti.
Bölgesel ve küresel boyut
El Şebab, yalnızca Somali için değil, Doğu Afrika ve Kızıldeniz ticareti için de tehdit oluşturuyor. Örgüt, son aylarda Kenya ve Etiyopya sınır bölgelerinde saldırılarını artırmıştı. ABD, Afrika Boynuzu'nda insansız hava araçlarıyla sık sık El Şebab hedeflerini vururken, Türkiye'nin F-16'larla operasyon düzenlemesi bölgedeki askerî dengeleri değiştirebilir. Ankara'nın Somali'deki varlığı, aynı zamanda Katar ve Suudi Arabistan gibi Körfez ülkeleriyle rekabet halinde olduğu bir nüfuz alanına işaret ediyor. Öte yandan, Türkiye'nin bu tür harekâtları, Birleşmiş Milletler şemsiyesi altında da olsa, uluslararası hukuk açısından sorgulanabilir.
Operasyon, Somali federal hükümeti ile Türkiye arasındaki stratejik ortaklığın bir göstergesi. Mogadişu, başkentte inşa edilen Türk üssü sayesinde düzenli ordu kurma sürecini hızlandırmış durumda. Ancak bu durum, Somali'deki diğer güçler arasında rahatsızlığa yol açabiliyor. Özellikle Puntland ve diğer bölgesel yönetimler, merkezî hükümetin dış güçlerle artan iş birliğine şüpheyle yaklaşıyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Bu hava harekâtı, Türkiye'nin Somali'deki askerî etkinliğini bir üst seviyeye taşıyor. Ankara, uzun yıllardır sürdürdüğü eğitim ve altyapı yardımlarının yanı sıra, doğrudan harekat kabiliyetini göstermiş oluyor. Türkiye, bu sayede Afrika Boynuzu'nda sadece yumuşak güç değil, aynı zamanda sert güç unsurlarını da devreye sokarak bölgesel etkisini pekiştiriyor. Ekonomik açıdan, Somali'deki istikrar artışı, Türk müteahhitlik ve lojistik firmaları için yeni fırsatlar yaratabilir. Güvenlik boyutunda ise, El Şebab'ın zayıflatılması, Türkiye'nin Kızıldeniz ticaret yollarındaki çıkarlarını korumaya yardımcı olacaktır. Bu adım, aynı zamanda Körfez ülkeleriyle rekabette Türkiye'nin elini güçlendiriyor.
