ABD Ulaştırma Güvenliği İdaresi (TSA), ülkenin bazı havalimanlarında yolcu olmayan kişilerin güvenlik kontrol noktalarından geçerek kapıya kadar refakat edebilmesine olanak tanıyan bir avantajı sessizce iptal etti. Değişiklik, Norfolk Uluslararası Havalimanı yetkililerinin, yolcuların çevrimiçi rezervasyon seçeneklerinin kaybolmasından şikayet etmesi üzerine ortaya çıktı. TSA'nın bu kararı, havalimanı yönetimlerine önceden bildirilmeden uygulamaya kondu ve seyahat edenler için erişilebilirlik açısından soru işaretleri yarattı.
Gelişmenin arka planı
TSA'nın uygulamaya koyduğu ve daha önce bazı havalimanlarında geçerli olan bu imkân, yolcu olmayan kişilerin -örneğin refakatçiler, engelli yolculara yardımcı olanlar veya çocuklarını uğurlayan ebeveynler- güvenlik kontrolünden geçerek uçuş kapısına kadar seyahat edenlere eşlik edebilmesini sağlıyordu. Norfolk Uluslararası Havalimanı'nda yetkililer, yolcuların web sitesinde artık bu hizmet için rezervasyon yapamadıklarını bildirmesi üzerine durumu fark etti. Havalimanı sözcüsü, değişikliğin kendilerine resmi olarak duyurulmadığını, ancak yolcu geri bildirimleri sayesinde öğrendiklerini belirtti.
TSA, konuyla ilgili yaptığı açıklamada, uygulamanın "operasyonel ihtiyaçlar" doğrultusunda gözden geçirildiğini ve bazı havalimanlarında kaldırıldığını ifade etti. Ajans, hangi havalimanlarının etkilendiğine dair ayrıntılı bir liste sunmadı. Ancak sektör kaynakları, değişikliğin pilot uygulama kapsamında olan birkaç havalimanında geçerli olduğunu aktarıyor. TSA'nın bu hamlesi, güvenlik prosedürlerinde standartlaştırma çabası olarak yorumlanıyor; zira ajans uzun süredir farklı havalimanlarında değişen uygulamaları tek bir çatı altında toplamaya çalışıyor.
Yolcu olmayan kişilerin güvenlikten geçmesine izin veren program, özellikle engelli bireyler ve küçük çocuklu aileler için önemli bir kolaylık sağlıyordu. Bu hizmetin kaldırılması, söz konusu yolcular için alternatif düzenlemelerin olup olmadığı sorusunu gündeme getirdi. Havalimanı yetkilileri, TSA'nın kararını sorgularken, yolcuların mağduriyet yaşamaması için çözüm arayışına girdiklerini belirtti. Şu an için Norfolk'ta bu hizmetin tamamen durdurulduğu, ancak diğer havalimanlarında durumun net olmadığı ifade ediliyor.
Bölgesel veya küresel boyut
TSA'nın bu kararı, ABD iç havacılık güvenliği politikalarında bir dönüm noktası olarak değerlendirilebilir. COVID-19 salgını sonrası havalimanlarında artan güvenlik önlemleri ve personel sıkıntısı, ajansın bu tür ek hizmetleri gözden geçirmesine yol açtı. Uzmanlar, TSA'nın kaynaklarını daha kritik alanlara yönlendirmek istediğini, ancak bu tür değişikliklerin şeffaf bir şekilde iletilmemesinin güven kaybına neden olabileceğini vurguluyor.
Uluslararası alanda ise birçok ülke, havalimanlarında benzer şekilde yolcu olmayanlara yönelik erişim programlarını sürdürüyor. Örneğin, Avrupa'daki bazı havalimanları, refakatçilere yönelik özel izin sistemleri uyguluyor. ABD'deki bu değişiklik, küresel havacılık normlarından bir sapma olarak görülmese de, seyahat deneyimini etkileyen yerel bir farklılık yaratabilir. Sektör temsilcileri, TSA'nın bu tür kararları alırken havayolları ve havalimanlarıyla daha yakın koordinasyon sağlaması gerektiğini belirtiyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
TSA'nın bu kararı, doğrudan Türkiye'yi etkilememekle birlikte, ABD'ye seyahat eden Türk vatandaşları için dolaylı sonuçlar doğurabilir. Özellikle engelli veya yaşlı yolcuların refakatçileriyle ilgili belirsizlik, seyahat planlamasını zorlaştırabilir. Türkiye'deki havalimanlarında benzer bir uygulama olmadığı için, Türk havalimanları bu konuda bir değişiklik yapmayı düşünmeyebilir. Ancak küresel havacılık güvenliği standartlarının yeniden şekillenmesi, Türkiye'nin de uzun vadede politikalarını gözden geçirmesine yol açabilir. Ayrıca, ABD'deki bu tür sessiz değişiklikler, müttefikler arası bilgi paylaşımının önemini bir kez daha ortaya koyuyor.
