Eski bir üst düzey Trump yönetimi yetkilisi, ABD'nin füze temelli diplomasi stratejisinin artık sorgulanır hale geldiğini belirterek, 'Bu noktada neyi bombalayarak neyi elde etmeye çalışıyorsunuz?' ifadesini kullandı. Bu açıklama, ABD'nin son yıllarda füze saldırılarını bir dış politika aracı olarak kullanma stratejisinin beklenen sonuçları vermediği yönündeki görüşleri pekiştiriyor.
Gelişmenin Arka Planı
Trump yönetimi döneminde, özellikle Suriye ve Afganistan'da füze saldırıları, rejimleri caydırmak veya cezalandırmak amacıyla sıkça başvurulan bir yöntem haline gelmişti. Ancak bu saldırılar, hedeflenen siyasi sonuçları doğurmaktan uzak kaldı. Eski yetkilinin yorumu, bu stratejinin etkinliğine dair Washington'da artan şüpheleri yansıtıyor. Uzmanlar, füze saldırılarının genellikle tırmanma riskini artırdığını ve hedef ülkelerde rejim değişikliği veya davranış değişikliği sağlamadığını vurguluyor. Örneğin, 2017 ve 2018'de Suriye'ye yönelik seyir füzesi saldırıları, Beşar Esad rejiminin kimyasal silah kullanımını durduramamıştı. Benzer şekilde, 2019'da Afganistan'daki bir Taliban hedefine yönelik saldırı da barış sürecine katkı sağlamamıştı.
Stratejinin başarısızlığı, sadece askeri hedeflere ulaşamamasıyla sınırlı değil. Aynı zamanda ABD'nin uluslararası itibarını da zedeliyor. Füze saldırıları, egemen devletlerin topraklarına yönelik tek taraflı eylemler olarak algılandığında, uluslararası hukuk ve normlar açısından eleştiriliyor. Bu durum, ABD'nin müttefikleriyle ilişkilerinde de gerginliğe yol açabiliyor. Özellikle Avrupalı müttefikler, askeri müdahalelerden önce danışma mekanizmalarının işletilmesi gerektiğini savunuyor.
Bölgesel ve Küresel Boyut
Trump'ın füze diplomasisi stratejisinin ters tepmesi, ABD'nin küresel caydırıcılık politikalarını da etkiliyor. Rusya ve Çin gibi rakipler, ABD'nin füze saldırılarının sınırlı etkisini gözlemleyerek kendi askeri doktrinlerini güncelliyor. Örneğin, Rusya, ABD'nin Suriye'deki operasyonlarından ders çıkararak, hibrit savaş taktiklerini daha etkin kullanmaya başladı. Ayrıca, füze saldırılarının maliyeti de göz ardı edilemez. Her bir Tomahawk seyir füzesi yaklaşık 1,5 milyon dolar ve bu harcamaların vergi mükelleflerine yansıması, kamuoyunda sorgulanmaya başlandı.
Bölgesel düzeyde ise, füze saldırıları özellikle İran ve Kuzey Kore gibi ülkeleri nükleer silah edinmeye teşvik ediyor. Bu ülkeler, ABD'nin askeri güç kullanma eğilimine karşı caydırıcılık olarak kitle imha silahlarına yöneliyor. Bu durum, nükleer silahların yayılmasını önleme çabalarını baltalıyor ve bölgesel güvenlik mimarisini zayıflatıyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Bu gelişme, Türkiye'nin bulunduğu coğrafyada füze saldırılarının bir dış politika aracı olarak kullanıldığı bir dönemde yaşanıyor. Türkiye, özellikle Suriye ve Irak'ta PKK/YPG'ye yönelik askeri operasyonlarında benzer yöntemlere başvuruyor. ABD'nin füze diplomasisindeki başarısızlığı, Türkiye'nin de kendi stratejilerini gözden geçirmesine neden olabilir. Ayrıca, ABD'nin caydırıcılık gücündeki bu zayıflama, Doğu Akdeniz'de enerji kaynakları üzerindeki rekabeti etkileyebilir. Türkiye'nin bu ortamda kendi milli güvenlik çıkarlarını korumak için dengeli bir dış politika izlemesi gerekiyor.
