Trump yönetimi, gençler arasında hamileliği önlemeye yönelik milyonlarca dolarlık federal hibe programını sonlandırdı. ABD Sağlık ve İnsan Hizmetleri Bakanlığı (HHS), söz konusu hibelerin kurumun güncel öncelikleriyle artık uyuşmadığını belirterek, toplam 53 projeye ayrılan yaklaşık 67 milyon dolarlık kaynağı iptal etti. Hibelerin süresi dolmadan iki yıl önce yapılan bu kesinti, özellikle düşük gelirli topluluklarda gençlere yönelik eğitim ve sağlık hizmetlerini hedef alan programları vurdu.
Kararın arka planı ve programların durumu
Kesinti, 2010 yılında başlatılan ve genç gebelik oranlarını düşürmeyi amaçlayan kanıta dayalı programları kapsıyor. HHS yetkilileri, bu programların 'kanıta dayalı' kriterlerini karşılamadığını ve ajansın aile planlamasına yönelik daha kısıtlayıcı yaklaşımıyla çeliştiğini savunuyor. Ancak eleştirmenler, kararın ideolojik saiklerle alındığını ve gençlerin cinsel sağlık hizmetlerine erişimini olumsuz etkileyeceğini belirtiyor. Kesintiye uğrayan programlar arasında, gençlere yönelik cinsel eğitim atölyeleri, danışmanlık hizmetleri ve doğum kontrolü erişimini kolaylaştıran girişimler bulunuyor. Programların birçoğu yerel toplum kuruluşları tarafından yürütülüyordu ve özellikle kırsal bölgelerdeki gençlere ulaşıyordu.
Küresel ve bölgesel boyut
ABD'de genç gebelik oranları son yıllarda düşüş eğiliminde olsa da, özellikle düşük gelirli ve azınlık topluluklarında halen yüksek seyrediyor. Uzmanlar, bu tür programların kesilmesinin, uzun vadede genç gebelik oranlarının artmasına ve eğitim-ekonomik fırsatlarda eşitsizliklerin derinleşmesine yol açabileceği uyarısında bulunuyor. Ayrıca bu karar, Trump yönetiminin aile planlaması ve üreme sağlığı konularında izlediği genel politikayı yansıtıyor. Daha önce de benzer şekilde, uluslararası aile planlaması fonları kesilmiş ve 'Mexico City Politikası' (kürtaj yasağı) genişletilmişti.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Bu gelişme, ABD'nin sağlık ve sosyal politika alanındaki ideolojik yönelimini göstermesi açısından önemli. Türkiye'nin genç nüfus yapısı ve cinsel sağlık politikaları göz önüne alındığında, ABD'deki bu tür kesintiler doğrudan bir etki yaratmasa da, uluslararası sağlık fonlarının azalmasına katkıda bulunabilir. Özellikle küresel sağlık programlarına yönelik ABD desteğinin azalması, gelişmekte olan ülkelerdeki gençlere yönelik hizmetleri etkileyebilir. Türkiye'nin kendi genç gebelik oranlarını düşürmeye yönelik yerel programları bulunuyor; ancak bu tür küresel eğilimler, uluslararası iş birliği ve fon mekanizmalarını zayıflatarak dolaylı etkiler yaratabilir.
