Trump yönetimi, geçici koruma statüsü (TPS) sahibi binlerce göçmenin çalışma iznini haftalar içinde iptal etme sinyali verdi. Bu karar, özellikle inşaat, temizlik ve gıda sektörlerinde çalışan yaklaşık 300.000 kişiyi doğrudan etkileyecek. Beyaz Saray'dan yapılan açıklamada, TPS'nin yenilenmeyeceği ve mevcut statü sahiplerinin ülkeyi terk etmesi gerektiği belirtildi. Uzmanlar, bu adımın ABD ekonomisinde önemli bir iş gücü açığı yaratacağını ve özellikle tarım sektöründe üretimin düşebileceğini ifade ediyor.
Geçici Koruma Statüsü Nedir ve Kimleri Kapsıyor?
Geçici Koruma Statüsü, 1990 yılında Kongre tarafından oluşturulan bir programdır. Ülkelerindeki savaş, doğal afet veya olağanüstü durumlar nedeniyle geri dönemeyen kişilere geçici olarak ABD'de kalma ve çalışma hakkı tanır. Şu anda yaklaşık 300.000 kişi bu statüden yararlanıyor; bunların büyük çoğunluğu El Salvador, Honduras, Nepal, Haiti ve Sudan kökenli.
Trump yönetimi, TPS'nin başlangıçtaki geçici amacını aştığını ve bu statüdeki kişilerin ülkelerine dönmeleri gerektiğini savunuyor. Göçmen hakları savunucuları ise bu kişilerin yıllardır ABD'de yaşadığını, vergi ödediğini ve ekonomiye katkıda bulunduğunu belirtiyor. Özellikle El Salvador kökenlilerin yaklaşık 200.000 kişi olduğu ve 2001 depremleri sonrası bu statüyü aldıkları biliniyor. ABD'nin bu kararının, ülkelerindeki ekonomik ve güvenlik koşulları hâlâ kötüyken bu kişileri zor durumda bırakacağı ifade ediliyor.
Ekonomik ve Toplumsal Etkiler
TPS statüsü sahiplerinin çalışma izninin iptali, ABD iş gücü piyasasında önemli bir boşluk yaratabilir. Bu kişiler genellikle inşaat, temizlik, restoran ve tarım gibi düşük ücretli sektörlerde çalışıyor. Center for American Progress'in tahminlerine göre, TPS sahiplerinin işten çıkarılması ABD GSYİH'sında yıllık 6 milyar dolara varan bir kayba yol açabilir. Ayrıca, sigorta ve vergi kesintilerindeki düşüş, eyalet ekonomilerini de olumsuz etkileyecek.
Göçmen hakları örgütleri karara karşı dava açmaya hazırlanıyor. New York, California ve Teksas gibi eyaletler, TPS sahiplerinin korunması için federal yönetime baskı yapıyor. Ancak Trump yönetiminin bu konuda geri adım atması beklenmiyor. Uzmanlar, bu kararın ABD'deki göçmen toplulukları arasında korku ve belirsizlik yarattığını, bazı ailelerin ayrı düşebileceğini belirtiyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye'yi doğrudan ilgilendirmese de bu gelişme, küresel göç politikaları açısından önemli bir sinyal. ABD'nin koruma statülerini daraltması, diğer ülkelerin de benzer adımlar atmasına yol açabilir. Türkiye, Suriyeli mültecilere yönelik geçici koruma rejimiyle benzer bir tartışmanın odağında yer alıyor. AB yönetimlerinin Türkiye'den mülteci kabulü konusunda giderek daha isteksiz davrandığı bir dönemde, ABD'nin bu kararı uluslararası koruma normlarını zayıflatabilir. Türkiye'nin bu gelişmeyi, ABD ile yürütülen diplomatik ve ticari ilişkilerinde bir referans noktası olarak kullanması mümkün.
