Los Angeles'ta görevli Birinci Yardımcı ABD Savcısı Bill Essayli, Kaliforniya'da seçim dolandırıcılığı iddialarını araştırmak için alışılmadık bir kampanya yürütüyor. Bu girişim, ABD Adalet Bakanlığı'nın oy sayımı sürecinde bu tür soruşturmaların yapılmaması yönündeki resmi kılavuzuna rağmen gelişiyor. Essayli, 2024 başkanlık seçimlerinde usulsüzlük olduğuna dair kanıt aradığını belirtirken, uzmanlar bu hareketin seçim güvenliği ve tarafsızlığı açısından risk oluşturduğunu savunuyor.
Arka Plan: Essayli'nin kampanyası ve DOJ kılavuzu
Bill Essayli, eski Başkan Donald Trump döneminde atanmış bir savcı olarak tanınıyor. Kaliforniya'nın Riverside County bölgesinde yürüttüğü soruşturmada, seçim merkezlerine baskınlar düzenleyerek oy pusulalarını ve kayıtlarını inceliyor. Essayli, kamuoyuna yaptığı açıklamalarda "seçim bütünlüğünü korumak" için harekete geçtiğini söylese de, bu tür aramaların oy sayımına müdahale ettiği ve seçmen korkusuna yol açtığı belirtiliyor.
ABD Adalet Bakanlığı'nın geleneksel politikası, oy sayımı devam ederken seçim dolandırıcılığı soruşturmalarını ertelemeyi öngörür. Bu, hem seçim sürecine gölge düşürmemek hem de hukuki süreçlerin tarafsız kalmasını sağlamak içindir. Essayli'nin bu kuralı ihlal etmesi, eleştirmenler tarafından siyasi bir hamle olarak değerlendiriliyor. Özellikle Trump'ın 2020 seçimlerinde yenilgiyi kabul etmemesi ve seçim hilesi iddialarını gündemde tutması, bu tür girişimlerin daha geniş bir siyasi bağlamın parçası olduğu izlenimini güçlendiriyor.
Kaliforniya'da 2024 seçimleri öncesinde oy kayıtları üzerinde yapılan incelemeler, aslında düşük seviyede bir hile potansiyeli olduğunu gösteriyor. Eyalet çapında yapılan denetimler, oy sahteciliğinin ihmal edilebilir düzeyde olduğunu ortaya koyarken, Essayli'nin bu kadar erken bir aşamada soruşturma başlatması kamuoyunda şaşkınlık yarattı. Yerel seçim yetkilileri, savcının bu adımlarının seçim çalışanlarına yönelik tehditleri artırabileceğinden endişe ediyor.
Bölgesel ve küresel boyut
Bu gelişme, sadece Kaliforniya'da değil, tüm ABD'de seçim güvenliği tartışmalarını alevlendiriyor. Trump yanlısı kesimler, seçimlerde hile yapıldığı iddiasını sürdürürken, Demokratlar ve seçim uzmanları bu tür soruşturmaların seçim sonuçlarına olan güveni zedelediğini vurguluyor. Essayli'nin hareketi, federal hukuk ile eyalet yetkileri arasındaki gerilimi de gözler önüne seriyor. Kaliforniya Başsavcısı Rob Bonta, soruşturmanın hukuka uygun olmadığını belirterek, gerekirse yasal adımlar atılacağını açıkladı.
Küresel ölçekte, ABD seçimlerine yönelik şeffaflık endişeleri, demokratik süreçlere olan güveni sarsıyor. Özellikle Avrupa Birliği ve diğer Batılı ülkeler, ABD'deki seçim tartışmalarını yakından takip ediyor. Essayli'nin bu girişimi, otoriter rejimlerin seçim manipülasyonu iddialarını körükleyebilir ve ABD'nin demokratik itibarına zarar verebilir. Ayrıca sosyal medyada hızla yayılan dezenformasyon, seçim sonuçlarına yönelik şüpheleri artırarak toplumsal kutuplaşmayı derinleştiriyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
ABD'deki bu iç siyasi gelişme, Türkiye'yi doğrudan etkilememekle birlikte, özellikle seçim güvenliği ve hukukun üstünlüğü konularında önemli dersler içeriyor. Türkiye, geçmişte seçim güvenliği tartışmaları yaşamış bir ülke olarak, bağımsız yargı ve tarafsız seçim kurullarının önemini biliyor. Essayli'nin DOJ kılavuzunu ihlal etmesi, Türk kamuoyunda seçim süreçlerinde siyasi müdahale riskini hatırlatabilir. Ayrıca, ABD'deki bu tartışmalar, Türkiye'nin uluslararası alanda demokratik kurumların güçlendirilmesi çağrılarına katkıda bulunabileceği gibi, ikili ilişkilerde seçim güvenliği konusunda bir diyalog alanı da yaratabilir.
