ABD'de Demokrat Parti, Kaliforniya eyaletinde Cumhuriyetçi Parti'nin elinde bulunan beş temsilcilik koltuğunu kazanmak amacıyla seçim bölgesi sınırlarını yeniden belirledi. Eyalet meclisindeki Demokrat çoğunluk tarafından onaylanan yeni harita, 2024 seçimlerinde avantaj sağlamakla eleştiriliyor. Eski Başkan Donald Trump ve Cumhuriyetçiler, kararı 'seçim manipülasyonu' olarak nitelendirerek yargı yoluna başvurdu. Tartışma, ABD'de eyaletlerin seçim bölgesi çizme yetkisinin siyasi sonuçlarını yeniden gündeme getirdi.
Seçim Bölgesi Yeniden Çizimi ve Demokratların Hedefi
Kaliforniya, ABD'nin en kalabalık eyaleti olarak 52 temsilci koltuğuna sahip. Demokratlar, 2020 nüfus sayımı sonrası eyalet bağımsız yeniden sınırlandırma komisyonu yerine eyalet meclisini devreye sokarak, Cumhuriyetçilerin kalesi konumundaki bölgeleri parçalama yoluna gitti. Yeni harita, Orange County, San Diego'nun iç kesimleri ve Central Valley'deki Cumhuriyetçi eğilimli seçmenleri farklı bölgelere dağıtarak, Demokrat seçmen yoğunluğunu artırmayı amaçlıyor. Cumhuriyetçiler, bu değişikliğin anayasal eşitlik ilkesini ihlal ettiğini savunuyor. Kaliforniya Cumhuriyetçi Parti Başkanı Jessica Millan Patterson, 'Demokratlar, seçmen iradesini gasp etmek için haritayı silah olarak kullanıyor' açıklamasında bulundu. Demokrat yetkililer ise değişikliğin yasal çerçevede ve halkın temsilini iyileştirmek için yapıldığını belirtiyor. Eyalet Adalet Bakanlığı, haritanın onay sürecinde herhangi bir usulsüzlük bulunmadığını duyurdu.
Trump Cephesinin Tepkisi ve Hukuki Süreç
Donald Trump, Truth Social üzerinden yaptığı açıklamada, 'Kaliforniya'da seçimleri çalmaya çalışıyorlar. Bu, ülkemizin tarihindeki en büyük seçim dolandırıcılığıdır' ifadelerini kullandı. Trump'ın avukatları, federal mahkemeye başvurarak haritanın yürürlüğünün durdurulmasını talep etti. Dava dilekçesinde, yeni sınırların Anayasa'nın 14. Ek Maddesi'ndeki eşit koruma hükmünü ihlal ettiği ve Cumhuriyetçi seçmenlerin oy gücünü zayıflattığı öne sürülüyor. Hukuk uzmanları, dosyanın Yüksek Mahkeme'ye kadar gitme potansiyeli taşıdığını belirtiyor. Zira 2019'da Yüksek Mahkeme, federal mahkemelerin partizan amaçlı seçim bölgesi çizimlerine müdahale edemeyeceğine hükmetmişti; ancak eyalet mahkemeleri farklı kararlar verebiliyor. Kaliforniya Yüksek Mahkemesi, geçtiğimiz ay benzer bir davada Demokratların lehine karar vermişti. Bu durum, federal ve eyalet yargısı arasında çatışma riskini artırıyor.
ABD Siyasetinde Seçim Bölgesi Tartışmalarının Yeri
Seçim bölgesi yeniden çizimi (gerrymandering), ABD siyasetinde on yıllardır tartışılan bir konu. Her 10 yılda bir yapılan nüfus sayımı sonrası eyaletler, temsilci sayılarını ve bölge sınırlarını güncelliyor. Ancak bu süreç, iktidardaki partinin kendi lehine avantaj sağlamak için kullanılabiliyor. Demokratlar, 2020 sonrası New York ve Illinois'de benzer hamleler yapmış, Cumhuriyetçiler ise Texas ve Florida'da kendi lehlerine haritalar çizmişti. Kaliforniya'daki son hamle, Demokratların 2024 başkanlık ve Kongre seçimlerinde Cumhuriyetçilerin çoğunluğunu kırmaya yönelik stratejisinin parçası olarak görülüyor. Cumhuriyetçilerin Temsilciler Meclisi'ndeki 222-213'lük çoğunluğu, birkaç sandalyenin değişmesiyle tehlikeye girebilir. Bu nedenle Kaliforniya'daki beş sandalye, ulusal dengeler açısından kritik önemde.
Türkiye Açısından Değerlendirme
ABD'deki seçim bölgesi tartışması, doğrudan Türkiye'yi ilgilendirmese de ABD siyasetindeki kutuplaşmanın derinleşmesi, Washington'un dış politika kararlarında istikrarsızlık riskini artırıyor. Türkiye, ABD ile stratejik ilişkilerinde (Suriye, savunma alımları, ekonomik yaptırımlar) Kongre'nin tutumunu yakından takip ediyor. Temsilciler Meclisi'ndeki çoğunluğun değişmesi, Türkiye'ye yönelik yasa tekliflerinin seyrini etkileyebilir. Ayrıca ABD'de seçim manipülasyonu iddialarının artması, küresel düzeyde demokrasi algısını zayıflatarak otoriter eğilimleri güçlendirebilir. Türkiye, ABD'deki iç siyasi çalkantıların Atlantik ittifakına yansımalarını dikkatle izlemeli.
