ABD Başkanı Donald Trump ile İtalya Başbakanı Giorgia Meloni arasındaki yakınlaşma, iki popülist sağ liderin kişisel ve siyasi kaderlerini birbirine bağlarken, bu ittifakın her iki taraf için de ciddi tehlikeler doğurabileceği belirtiliyor. Trump'ın ikinci döneminde Avrupa'daki en yakın müttefiki haline gelen Meloni, hem Brüksel nezdinde hem de kendi iç siyasetinde hassas bir denge yürütüyor. Ancak analistler, bu ilişkinin bir noktada çatlamasının kaçınılmaz olduğu görüşünde.
Gelişmenin Arka Planı
Trump ve Meloni, 2024 yılında başlayan ikinci Trump döneminde ideolojik olarak uyumlu bir çizgi yakaladı. Her iki lider de göçmen karşıtı söylemler, geleneksel değerlere vurgu ve ulusal egemenlik temaları üzerinde buluşuyor. Meloni, İtalya'nın AB içindeki konumunu Trump'la kurduğu sıcak ilişki üzerinden güçlendirmeye çalışırken, Trump ise Avrupa'da kendine sadık bir müttefik bulmuş olmanın avantajını kullanıyor. Ancak bu ittifakın temelinde, her iki liderin de kendi ülkelerindeki siyasi hesapları yatıyor. Meloni, AB içinde yalnızlaşmamak için Washington'a yanaşırken, Trump ise Çin ve Rusya'ya karşı Avrupa'da bir dayanak noktası arıyor.
İkili arasındaki flört, özellikle ticaret ve güvenlik konularında kendini gösteriyor. Meloni, Trump'ın Avrupa'ya yönelik gümrük vergisi tehditlerine karşı İtalyan şirketlerini korumak için lobi yaparken, Trump ise İtalya'nın NATO harcamalarını artırması konusunda Roma'ya baskı uyguluyor. Bu karşılıklı çıkar dengesi, uzmanlara göre sürdürülemez nitelikte. Zira her iki lider de kendi kamuoylarına verdikleri sözlerle sınırlı hareket alanına sahip.
Bölgesel ve Küresel Boyut
Trump-Meloni ittifakı, Avrupa Birliği içinde rahatsızlık yaratıyor. Özellikle Fransa ve Almanya, İtalya'nın AB dayanışmasını zayıflatarak Trump'ın 'böl ve yönet' stratejisine alet olduğunu düşünüyor. Bu durum, Meloni'nin Brüksel'deki elini zayıflatırken, aşırı sağ partiler arasında bir ittifak dalgasını da tetikliyor. Diğer yandan, Trump'ın İtalya'ya verdiği destek, AB'nin kendi savunma ve ticaret politikalarını sorgulamasına yol açıyor. Küresel düzeyde bu flört, Batı ittifakı içinde yeni bir kırılma hattı oluşturuyor: Geleneksel transatlantik bağlar yerini, seçilmiş ulusal çıkarlara dayalı pragmatik işbirliklerine bırakıyor.
Uzmanlar, iki lider arasındaki yakınlaşmanın bir noktada ters tepebileceğini belirtiyor. Örneğin, Trump'ın Meloni'yi bir seçim kampanyasında kullanması veya Meloni'nin AB içinde yalnız kalması durumunda ittifak çatırdamaya başlayabilir. Ayrıca, Trump'ın istikrarsız kişiliği ve Meloni'nin aşırı sağcı geçmişi, bu birlikteliği riskli kılan diğer faktörler.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Trump-Meloni ekseni, Türkiye için doğrudan bir tehdit oluşturmasa da, Avrupa-ABD ilişkilerindeki bu dönüşüm Ankara'nın manevra alanını etkileyebilir. İtalya'nın AB içinde ABD'ye yakın durması, Türkiye'nin özellikle Doğu Akdeniz ve Libya konularında İtalya ile rekabetini derinleştirebilir. Ayrıca, Trump'ın ikinci döneminde NATO içinde daha fazla yük paylaşımı talep etmesi, Türkiye'nin savunma harcamalarını artırması yönündeki baskıları da beraberinde getirebilir. Öte yandan, iki popülist liderin birlikteliği, Avrupa'daki aşırı sağ dalgayı besleyerek Türkiye'nin AB ile müzakerelerinde ek bir engel oluşturabilir. Ankara, bu gelişmeler karşısında hem Washington hem Brüksel ile ilişkilerini dengede tutmak zorunda.
