ABD Başkanı Donald Trump, ülkeye turist vizesiyle gelip doğum yaparak çocuklarına Amerikan vatandaşlığı kazandırma uygulaması olan 'doğum turizmi'ni hedef alan bir başkanlık kararnamesine imza attı. Beyaz Saray'dan yapılan açıklamada, bu adımın göçmenlik sisteminin kötüye kullanılmasını önlemek ve ulusal güvenliği güçlendirmek amacı taşıdığı belirtildi. Karar, özellikle hamile kadınların ABD'ye seyahat ederek doğum yapmasını engellemeyi ve mevcut vize politikalarını sıkılaştırmayı öngörüyor. Bu gelişme, Trump yönetiminin son dönemde göç karşıtı politikalarını hızlandırdığı bir dönemde geldi. Uzmanlar, bu kararın hem yasal hem de diplomatik açıdan önemli sonuçları olabileceğine dikkat çekiyor. Özellikle Çin, Rusya ve Nijerya gibi ülkelerden gelen 'doğum turizmi' talebinin ciddi boyutlarda olduğu biliniyor.
Doğum Turizminin Arka Planı
ABD Anayasası'nın 14. Ek Maddesi, ülkede doğan herkese vatandaşlık hakkı tanıyor. Ancak bu düzenleme, son yıllarda özellikle göçmen karşıtı çevrelerin hedefi haline geldi. 'Doğum turizmi' olarak bilinen bu uygulama, özellikle küresel çapta gelir eşitsizliğinin artmasıyla birlikte yaygınlaştı. ABD'de doğan bir çocuğun vatandaşlık hakkı, ailesine de uzun vadede oturma ve çalışma imkanı sağlayabiliyor.
Trump yönetimi, daha önce de vize başvurularında 'doğum turizmi' niyetini sorgulayan prosedürler getirmişti. Yeni kararname, bu politikayı daha da katılaştırarak hamile kadınlara yönelik vize başvurularını otomatik olarak reddetme veya sınır dışı etme yetkisi veriyor. Ayrıca, bu tür seyahatleri organize eden şirketlere ve kişilere yönelik de idari ve yasal yaptırımlar öngörülüyor.
Sivil toplum kuruluşları ve göçmen hakları savunucuları, bu kararın ayrımcı ve anayasaya aykırı olduğunu savunuyor. Amerikan Sivil Özgürlükler Birliği (ACLU) gibi kuruluşlar, kararın yasal süreçte iptal edilmesi için dava açmaya hazırlanıyor. Ancak yönetim, bu tür hukuki itirazların başarısız olacağını ve kararın yürürlükte kalacağını iddia ediyor.
Küresel ve Bölgesel Boyut
Bu karar, sadece ABD iç siyasetini değil, küresel göç dinamiklerini de etkileyecek bir gelişme olarak değerlendiriliyor. Özellikle Çin, Rusya, Nijerya ve Güney Kore gibi ülkelerden ABD'ye 'doğum turizmi' için gelen binlerce kadının bu uygulamadan etkilenmesi bekleniyor. Bu durum, uluslararası seyahat acentelerinin iş modellerini de olumsuz etkileyebilir.
Karar, aynı zamanda ABD'nin göçmenlik politikalarındaki sertleşmenin bir parçası olarak yorumlanıyor. Trump yönetimi, göreve geldiği günden bu yana sınır güvenliği, vize politikaları ve iltica hakkı gibi konularda önemli değişiklikler yaptı. Bu yeni adımın, gelecekteki başkanlık seçimleri öncesinde seçmen tabanını konsolide etmeye yönelik bir hamle olabileceği de konuşuluyor. Diğer yandan, bu kararın ABD'nin uluslararası imajını zedeleyebileceği ve bazı ülkelerle diplomatik gerilimlere yol açabileceği belirtiliyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye açısından bakıldığında, bu karar doğrudan bir yaptırım öngörmemekle birlikte, ABD'nin göç politikalarındaki bu sertleşme, NATO müttefiki iki ülke arasındaki ikili ilişkileri dolaylı yoldan etkileyebilir. Türk vatandaşlarının 'doğum turizmi' kapsamında ABD'ye seyahatlerinde olası kısıtlamalar, iki ülke arasındaki beşeri ve ticari bağları olumsuz etkileyebilir. Ayrıca, bu tür uygulamaların küresel göç politikalarında yaratabileceği domino etkisi, Türkiye'nin de içinde bulunduğu bölgesel göç krizlerine yansımalar açısından yakından izlenmeli. Türkiye'nin, kendi göç politikalarını uluslararası hukuk çerçevesinde şekillendirirken, bu tür küresel gelişmeleri de dikkate alması gerekiyor.
