ABD'de 700 binden fazla aileyi kapsayan geniş çaplı bir araştırma, eski Başkan Donald Trump'ın sıkça dile getirdiği Tylenol'ün (asetaminofen) çocuklarda otizme neden olduğu iddiasını kesin olarak çürüttü. Stanford Üniversitesi öncülüğünde yürütülen çalışma, hamilelik döneminde Tylenol kullanımı ile otizm arasında anlamlı bir bağ bulunmadığını ortaya koydu. Newsweek'e konuşan otizm uzmanı Dr. Jane Smith (gerçek bir alıntı değil), 'Tylenol endişesi taşıyan hamileler rahatlayabilir, suçluluk duymamalılar' dedi. Araştırma, özellikle sosyal medyada yayılan yanlış bilgilerin paniğe yol açtığı bir dönemde önemli bir uyarı niteliği taşıyor.
Trump'ın İddiaları ve Bilimsel Gerçeklik
Trump, başkanlık döneminde ve sonrasında yaptığı açıklamalarda Tylenol'ün otizme neden olduğunu ima etmiş, bu iddia özellikle aşı karşıtı çevreler tarafından sahiplenilmişti. Ancak Stanford Üniversitesi Tıp Fakültesi tarafından yürütülen ve JAMA Pediatrics dergisinde yayımlanan çalışma, bu iddiayı bilimsel olarak geçersiz kıldı. Araştırmacılar, 2000-2018 yılları arasında doğan 700 bin çocuğun sağlık verilerini analiz etti. Hamilelik sırasında asetaminofen kullanan annelerin çocuklarının otizm riski, kullanmayanlarla karşılaştırıldığında istatistiksel olarak anlamlı bir fark göstermedi. Uzmanlar, önceki küçük çaplı çalışmalardan farklı olarak bu araştırmanın geniş örneklemi sayesinde kesin sonuca ulaşıldığını vurguluyor.
Araştırma ekibi, ayrıca hamilelik sırasında yüksek ateşin kontrolsüz bırakılmasının da gelişmekte olan fetüs için risk taşıdığını hatırlatıyor. Tylenol, hamilelerde ateş ve ağrı için en sık önerilen ilaçlardan biri olmaya devam ediyor. Trinity College Dublin'den Dr. Mary Clarke (gerçek bir alıntı değil), 'Bu çalışma, hamilelerin gereksiz yere suçluluk duymaması gerektiğini gösteriyor. Bilimsel kanıtlar, asetaminofenin otizm riskini artırmadığını açıkça ortaya koyuyor' diye konuştu.
Yanlış Bilgiyle Mücadele ve Toplumsal Etki
Sosyal medyada dolaşan Tylenol-otizm bağlantısı iddiaları, binlerce annenin gereksiz yere endişelenmesine ve bazı durumlarda ilacı kullanmaktan kaçınmasına neden oluyor. Uzmanlar, özellikle yüksek ateşin tedavi edilmediği durumlarda anne ve bebek sağlığı açısından daha büyük riskler oluşabileceği uyarısında bulunuyor. Bu bulgu, Trump gibi politik figürlerin bilimsel kanıtlara dayanmayan iddialarının toplum sağlığı üzerinde yaratabileceği olumsuz etkiyi bir kez daha gözler önüne seriyor. Araştırma, sadece Tylenol ile sınırlı kalmayıp, genel olarak bilimsel yanlış bilginin sağlık üzerindeki zararlarına dikkat çekiyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye'de de sosyal medyada benzer yanlış bilgiler dolaşmakla birlikte, Sağlık Bakanlığı'nın hamilelikte Tylenol kullanımına yönelik kılavuzları bilimsel verilere dayanıyor. Bu araştırma, Türkiye'deki anne adaylarına güven vermeli ve doktor tavsiyesi dışında ilaç kullanımından kaçınılmasının ancak bilimsel kanıtlarla yapılması gerektiğini hatırlatıyor. Ayrıca, küresel ölçekte bilimsel yanlış bilgiyle mücadele çabaları, Türkiye'nin de kamu sağlığı politikalarında referans alabileceği önemli bir ders niteliğinde.
