ABD Başkanı Donald Trump, tarım devlerinin pestisit kullanımına yönelik düzenleme çabalarına karşı sert bir direnişle karşılaştı. Geçtiğimiz hafta Oval Ofis'te gerçekleşen bir toplantıda, üst düzey bir tarım lobicisi, Trump'ın zararlı kimyasallara alternatif yöntemler çağrısı yapacak bir başkanlık kararnamesi hazırlığında olduğunu öğrenince adeta ayağa kalktı. Toplantı, kaynaklara göre o kadar gergin geçti ki, katılımcılar "şok edici" ifadelerini kullandı.
Gelişmenin arka planı
Toplantının merkezinde, Trump'ın 2024 seçim kampanyasında önemli bir figür haline gelen Robert F. Kennedy Jr.'ın 'Amerika'yı Yeniden Sağlıklı Yap (MAHA)' hareketi vardı. Kennedy, pestisitlerin insan sağlığına ve çevreye verdiği zararları uzun süredir gündeme getiriyor ve Trump'a da bu konuda yakın danışmanlık yapıyor. Trump'ın, tarım ilaçlarına daha sıkı düzenlemeler getirecek bir kararname taslağını masaya yatırdığı belirtiliyor. Ancak toplantıya katılan güçlü tarım lobisi temsilcileri, böyle bir adımın milyarlarca dolarlık tarım sektörüne büyük zarar vereceğini savundu.
Görgü tanıklarına göre, lobici Trump'a dönerek, "Sayın Başkan, bu kararnameyi imzalarsanız tarım sektörü çöker. Bu ülkeyi besleyemeyiz" dedi. Trump ise sinirli bir şekilde, "Ben sağlıklı gıda istiyorum, zehir değil" karşılığını verdi. Toplantı yaklaşık 45 dakika sürdü ve dağılırken tarafların birbirine soğuk baktığı gözlendi. Beyaz Saray'dan konuya ilişkin resmi bir açıklama yapılmazken, kulislerde Trump'ın kararnameyi bir süreliğine rafa kaldırdığı, ancak tamamen vazgeçmediği konuşuluyor.
Bölgesel veya küresel boyut
Bu çatışma, ABD tarım politikasında derin bir kırılmayı işaret ediyor. Bir yanda geleneksel tarım şirketleri ve kimyasal ilaç üreticileri, diğer yanda sağlıklı gıda ve çevre aktivistleri. Trump'ın MAHA hareketine verdiği destek, Cumhuriyetçi tabanında da tartışma yaratıyor. Kırsal bölgelerdeki çiftçiler, pestisit yasağının maliyetlerini artıracağından endişe ederken, banliyölerdeki sağlık bilincine sahip seçmenler bu adımı destekliyor. Küresel ölçekte ise ABD'nin pestisit düzenlemeleri, dünya ticaretinde belirleyici oluyor. Avrupa Birliği zaten birçok pestisiti yasaklarken, ABD'nin bu konuda geri kalması uluslararası ticarette ek vergi ve kotaları gündeme getirebilir. Özellikle tarım ürünleri ihracatında ABD'nin pazar kaybı riski artıyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye, hem pestisit ithalatçısı hem de tarım ürünleri ihracatçısı olarak bu gelişmelerden doğrudan etkilenebilir. ABD'de pestisit kullanımının kısıtlanması, Türk çiftçilerinin kullandığı kimyasalların fiyatını ve bulunabilirliğini etkileyebilir. Ayrıca ABD'ye ihraç edilen Türk tarım ürünlerinde yeni kalite standartları gerekebilir. Öte yandan, Türkiye'nin kendi tarım politikasında pestisit kullanımını azaltma yönündeki adımları, ABD'deki MAHA hareketiyle benzerlik gösteriyor. Bu durum, Türkiye'nin organik tarım ve sağlıklı gıda alanında ABD ile işbirliği fırsatları doğurabilir. Ancak kısa vadede, küresel pestisit ticaretindeki belirsizlik Türk tarım sektörü için risk oluşturuyor.
