ABD Başkanı Donald Trump, Suriye'de yönetimin istikrarı sağlama çabalarını överek Cumhurbaşkanı Ahmed eş-Şaraa'nın kısa sürede iyi iş çıkardığını söyledi. Trump, NBC News'e verdiği röportajda "Suriye çok iyi bir iş çıkarıyor, kendilerini düzeltiyor" ifadelerini kullandı. Anadolu Ajansı'nın aktardığına göre Trump, Suriye'nin son dönemdeki adımlarını takdirle karşıladığını belirtti. Bu açıklamalar, 2023'te Astana süreciyle başlayan normalleşme çabalarının ardından ABD'nin Suriye yönetimine yönelik en olumlu yorumları arasında yer aldı.
Trump'ın Suriye politikası ve değişen dinamikler
Trump, görev süresi boyunca Suriye'den asker çekme sinyalleri vermiş, ancak daha sonra bu karardan vazgeçmişti. Son açıklaması, Trump'ın Suriye yönetimine yönelik tutumunda önemli bir değişimi işaret ediyor. Zira Trump, daha önce Suriye'yi ‘terör destekçisi’ olarak nitelendirmiş ve Şam yönetimine yaptırımlar uygulamıştı. Ancak son yıllarda Suriye'nin Arap Birliği'ne yeniden kabulü ve bölgesel güçlerle yakınlaşması, Trump'ın bu övgüsünde etkili olmuş olabilir.
Öte yandan, Trump'ın bu açıklamaları, Suriye'deki insani krize ve iç savaşın devam eden etkilerine rağmen geldi. Birleşmiş Milletler verilerine göre, savaşta 500 binden fazla kişi hayatını kaybetti, milyonlarca insan yerinden edildi. Trump'ın övgüsü, özellikle Suriye'deki siyasi çözüm arayışlarında ABD'nin rolüne dair soru işaretlerini beraberinde getirdi.
Bölgesel ve küresel boyut
Trump'ın bu yorumları, Ortadoğu'da ABD'nin pozisyonuna ilişkin önemli bir sinyal olarak değerlendiriliyor. Suriye yönetimi, 2011'de başlayan iç savaşın ardından uluslararası toplum tarafından büyük ölçüde izole edilmişti. Ancak son dönemde Birleşik Arap Emirlikleri, Suudi Arabistan ve Mısır gibi bölgesel aktörlerle yeniden diplomatik ilişkiler kurulması, Suriye'nin yeniden entegrasyon sürecini hızlandırdı.
Rusya ve İran'ın Suriye'deki askeri varlığı, ABD'nin bölgedeki etkisini sınırlarken, Trump'ın övgüsü Washington'un Şam'a yönelik yaklaşımında bir yumuşamaya işaret edebilir. Ancak Biden yönetiminin uyguladığı yaptırımlar ve Suriye'nin kimyasal silah kullanımına ilişkin suçlamalar, bu normalleşmenin önünde engel teşkil ediyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Trump'ın Suriye yönetimine yönelik övgüsü, Türkiye'nin Suriye politikası açısından önemli bir gelişmedir. Türkiye, Esad rejiminin meşruiyetini tanımamakta ve PKK/YPG terör örgütüyle mücadele çerçevesinde Suriye'nin kuzeyinde askeri varlık göstermektedir. ABD'nin Suriye konusundaki tutumu, Türkiye'nin güvenlik kaygılarını etkileyebilir; zira ABD, PKK/YPG'yi terör örgütü olarak tanımamakta ve bu grupla iş birliği yapmaktadır. Trump'ın açıklamaları, ABD'nin Suriye'deki politikasında bir değişikliğe işaret ediyorsa, bu Ankara'nın lehine olabilir. Ancak bu açıklamaların ardından somut adımlar gelmemesi durumunda, Türkiye'nin mevcut tutumunu sürdürmesi beklenmektedir. Bölgesel düzeyde, Suriye'nin yeniden inşası ve istikrarı, Türkiye'nin sınır güvenliği ve Suriyeli mültecilerin geri dönüşü gibi konularda doğrudan etkilidir.
