ABD Başkanı Donald Trump, yüksek sığır eti fiyatlarını denetim altına almak amacıyla ithalat gümrük tarifelerinde indirime gidileceğini duyurdu. Başkan, isimlerini açıklamadığı yabancı tedarikçilerin üç ay boyunca yüzde 25 indirimli fiyat sağlayacağını belirtti. Bu açıklamanın ardından borsada canlı hayvan vadeli işlemleri düşüş yaşadı. Söz konusu gelişme, ABD'de et fiyatlarının son yılların en yüksek seviyelerine ulaşması ve tüketici enflasyonunun önemli bir kalemi haline gelmesiyle gündeme geldi.
Gelişmenin Arka Planı
Trump'ın açıklaması, Beyaz Saray'da çiftçi ve hayvancılık sektörü temsilcileriyle yapılan bir toplantının ardından geldi. Başkan, toplantıda 'Yabancı tedarikçilerle anlaşma sağladık; üç ay boyunca sığır eti ithalatında yüzde 25 indirim uygulanacak. Bu, Amerikalı tüketicilerin et fiyatlarını düşürecek.' ifadelerini kullandı. Ancak hangi ülkelerle anlaşma yapıldığı ya da tarife indiriminin hangi ürünleri kapsayacağı konusunda detay verilmedi.
ABD Tarım Bakanlığı verilerine göre, sığır eti fiyatları son bir yılda yaklaşık yüzde 15 artış gösterdi. Bu artış, özellikle kıyma ve biftek gibi temel gıda ürünlerinde belirgin şekilde hissediliyor. Uzmanlar, fiyat artışının arkasında yem maliyetlerindeki yükseliş, kuraklık nedeniyle azalan hayvan sayısı ve artan talep olduğunu belirtiyor.
Uygulamanın nasıl işleyeceği ise belirsizliğini koruyor. Mevcut mevzuata göre ABD, sığır eti ithalatında genellikle yüzde 26'lık bir gümrük tarifesi uyguluyor. Başkanın açıkladığı 'yüzde 25 indirim' ifadesi, tarifenin yüzde 19,5'e düşürülmesi anlamına gelebilir. Ancak Beyaz Saray'dan konuya ilişkin resmi bir açıklama yapılmadı. Uzmanlar, bu adımın Dünya Ticaret Örgütü (DTÖ) kuralları açısından sorun yaratabileceğine dikkat çekiyor.
Bölgesel ve Küresel Boyut
ABD'nin sığır eti ithalatındaki bu hamlesi, küresel et ticareti dengelerini etkileyebilir. ABD, dünyanın en büyük sığır eti ithalatçılarından biri konumunda. Brezilya, Arjantin, Avustralya ve Kanada, ABD'ye en fazla sığır eti ihraç eden ülkeler arasında yer alıyor. Bu ülkelerin, tarife indiriminden olumlu etkilenmesi bekleniyor. Ancak ABD'li üreticiler, ucuz ithalatın yerli üreticileri zor durumda bırakabileceği endişesini taşıyor.
Küresel gıda fiyatları, pandemi sonrası dönemde yükselme eğilimi gösterdi. Ukrayna-Rusya savaşı, tahıl ve yem fiyatlarını olumsuz etkiledi. Bu durum, et fiyatlarına da yansıdı. ABD'nin bu adımı, küresel gıda enflasyonuyla mücadele kapsamında atılan bir adım olarak yorumlanıyor. Ancak etki alanının genişliği, anlaşmanın kapsamına bağlı olacak.
Türkiye Açısından Değerlendirme
ABD'nin sığır eti ithalatında indirime gitmesi, küresel et ticaretinde fiyat dengelerini etkileyebilir. Türkiye, kırmızı et üretiminde kısmen kendine yeterlilik sağlasa da, zaman zaman ithalat yapmaktadır. ABD'den yapılan ithalatın artması, dünya fiyatlarını aşağı çekebilir ve Türkiye'nin ithalat maliyetlerini olumlu etkileyebilir. Ancak bu hamle, ABD'li üreticilerin tepkisine yol açabileceği gibi, uluslararası ticaret kurallarıyla çelişme riski de taşıyor. Türkiye'nin bu gelişmeyi yakından izlemesi ve kendi sığır eti piyasasını koruyucu önlemleri değerlendirmesi gerekebilir.
