ABD Başkanı Donald Trump, eyaletlerin seçimleri nasıl yürüttüğünü yeniden şekillendirmek için aylardır alışılmadık derecede agresif bir kampanya yürütüyor. Başkanlık seçimlerinde yenilgiyi kabul etmeyen Trump, 2024 seçimleri öncesinde oy verme kurallarını, oy sayım süreçlerini ve seçim güvenliği önlemlerini etkilemek için çok cepheli bir strateji izliyor. Ancak bu girişimler, hem federal mahkemelerde hem de eyalet düzeyinde önemli engellerle ve direnişle karşılaşıyor. Özellikle Georgia, Arizona ve Pennsylvania gibi kilit eyaletlerde, Cumhuriyetçi yetkililerin seçim yasalarını sıkılaştırma çabaları, sivil toplum örgütleri ve Demokrat Parti tarafından mahkemeye taşınıyor.
Gelişmenin arka planı
Trump'ın seçimlere müdahale kampanyası, 2020 seçimlerinin ardından başlattığı "seçim hilesi" iddialarına dayanıyor. O dönemde iddialarını kanıtlayamasa da, bu söylem Cumhuriyetçi tabanda geniş kabul gördü. Şimdi Trump, bu desteği kullanarak eyalet yasama organlarında ve yerel seçim kurullarında değişiklikler yapılmasını istiyor. Örneğin, Georgia'da geçtiğimiz yıl kabul edilen yeni seçim yasası, oy verme sandıklarının sayısını azalttı, posta yoluyla oy kullanmayı zorlaştırdı ve kimlik doğrulama kurallarını sıkılaştırdı. Ancak bu yasa, federal mahkemede "azınlık seçmenlerinin oy kullanma hakkını ihlal ettiği" gerekçesiyle dava edildi.
Trump ayrıca, Adalet Bakanlığı ve federal seçim kurumları üzerinde baskı kurarak seçim güvenliği konusunda daha sert tedbirler alınmasını talep ediyor. Beyaz Saray'dan yapılan açıklamalarda, "seçim bütünlüğünü korumak" için oy pusulalarının elle sayılması ve elektronik oy makinelerinin kullanımdan kaldırılması gibi öneriler gündeme getiriliyor. Ancak bu öneriler, seçim güvenliği uzmanları tarafından "zaman alıcı ve maliyetli" olarak eleştiriliyor.
Bölgesel veya küresel boyut
Trump'ın seçimlere müdahale girişimleri, sadece ABD iç siyasetini değil, aynı zamanda küresel demokrasi algısını da etkiliyor. Avrupa Birliği ve diğer Batılı ülkeler, ABD'deki seçim sürecine yönelik bu tür müdahaleleri endişeyle izliyor. Uzmanlar, Trump'ın çabalarının başarılı olması halinde, dünya genelinde popülist liderlerin seçim sonuçlarına itiraz etme eğilimini güçlendirebileceğini belirtiyor. Özellikle Brezilya, Macaristan ve Polonya gibi ülkelerde benzer söylemler zaten mevcut. Ayrıca, ABD'nin seçim güvenliği konusundaki bu iç tartışmaları, Rusya ve Çin gibi rakipler tarafından bir zayıflık işareti olarak algılanabilir ve bu ülkelerin kendi seçim sistemlerine yönelik eleştirileri artırabilir.
Türkiye Açısından Değerlendirme
ABD'deki seçimlere müdahale tartışmaları, Türkiye'nin demokrasi ve seçim güvenliği konusundaki hassasiyetleriyle doğrudan ilişkili olmasa da küresel etkileri açısından önem taşıyor. Türkiye, 2023 cumhurbaşkanlığı seçimleri öncesinde benzer şekilde seçim güvenliği tartışmaları yaşamıştı. ABD'deki bu gelişmeler, Ankara'nın seçim süreçlerine yönelik dış müdahale iddialarını güçlendirebilir. Ayrıca, ABD'deki siyasi kutuplaşmanın derinleşmesi, Türkiye-ABD ilişkilerinde yeni bir belirsizlik yaratabilir. Trump'ın olası bir zaferi, Ankara ile Washington arasındaki bazı iş birliği alanlarını (örneğin savunma ve ticaret) etkileyebilir. Ancak bu aşamada, gelişmeleri yakından izlemek gerekiyor.
