ABD Başkanı Donald Trump, Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ile 4 Temmuz'da gerçekleştirdiği yaklaşık 90 dakikalık telefon görüşmesinde, Ukrayna savaşına diplomatik bir çözüm bulunmasına yardımcı olmayı teklif etti. Kremlin Danışmanı Yuri Uşakov, pazar günü erken saatlerde kamuoyuna açıklanan açıklamasında, Trump'ın bu teklifinin yanı sıra iki liderin mevcut uluslararası durumu ve ikili ilişkileri de ele aldığını belirtti. Görüşme, ABD ve Rusya arasındaki gerilimin yüksek olduğu bir dönemde gerçekleşti. Trump'ın Ukrayna konusunda arabuluculuk teklifi, Batılı müttefikler tarafından temkinli karşılanırken, Kremlin'den olumlu sinyaller geldi.
Görüşmenin perde arkası
Telefon görüşmesi, Trump'ın Rusya ile diyaloğu canlandırma çabalarının bir parçası olarak değerlendiriliyor. Uşakov, Trump'ın Putin'e Ukrayna'daki çatışmayı sona erdirmek için somut adımlar atılması gerektiğini söylediğini aktardı. Özellikle, iki liderin krizin çözümünde rol oynayabilecek potansiyel güvenlik garantileri ve ateşkes koşullarını tartıştığı belirtiliyor. Kremlin sözcüsü Dmitriy Peskov da daha sonra yaptığı açıklamada, Trump'ın Ukrayna konusundaki ilgisini teyit etti ancak henüz bir mutabakat sağlanmadığını vurguladı. Beyaz Saray'dan yapılan resmi açıklamada ise Trump'ın Putin'e, savaşın sona ermesi için taraflar arasında bir anlaşma zemini oluşturulmasına yardımcı olabileceğini ifade ettiği kaydedildi.
Beklenen tepkiler ve olası sonuçlar
Görüşme, Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy'in de dahil olduğu bir dizi diplomasi trafiğinin ardından geldi. Ukrayna yönetimi, barış görüşmelerinde kendisini dışlayacak herhangi bir girişime karşı çıkarken, Avrupa Birliği ve NATO üyeleri ABD'nin tek başına hareket etmesinden endişe duyuyor. Uşakov, görüşmenin ardından Rusya'nın Ukrayna'daki askeri hedeflerinden taviz vermeyeceğini ancak diyaloğa açık olduğunu yineledi. Uzmanlar, Trump'ın bu adımının 2024 seçimleri öncesinde bir dış politika zaferi arayışı olarak yorumluyor. Öte yandan, Rusya'nın işgal altındaki topraklardan çekilmesini öngörmeyen herhangi bir anlaşmanın kabul edilemez olduğunu savunan Ukrayna'nın tepkisi belirleyici olacak.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye, Ukrayna-Rusya savaşının başından bu yana arabuluculuk rolü üstlenmiş ve İstanbul süreci gibi girişimlere ev sahipliği yapmıştı. Trump'ın Putin'e doğrudan yardım teklif etmesi, Türkiye'nin bu alandaki etkinliğini dolaylı olarak etkileyebilir. Ankara, Karadeniz'deki güvenlik dengeleri ve tahıl koridoru gibi konularda hem Moskova hem de Kiev ile iş birliğini sürdürüyor. Trump'ın girişimi, Türkiye'nin arabuluculuk rolünü gölgelemese de, Ankara'nın daha aktif bir pozisyon almasını gerektirebilir. Ayrıca, olası bir ABD-Rusya mutabakatı, Türkiye'nin enerji ve savunma alanındaki çıkarlarını da şekillendirecektir.
