ABD Başkanı Donald Trump ile Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin arasında 12 Şubat 2025'te gerçekleşen 90 dakikalık telefon görüşmesinde, Trump'ın Ukrayna savaşını sonlandırmak için arabuluculuk teklif ettiği bildirildi. Görüşme, Türkiye'de düzenlenecek NATO zirvesi öncesinde gerçekleşirken, Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy de Trump ile yaptığı ayrı görüşmede "Bu savaşı bitirme konusunda gerçek bir fırsat var" ifadesini kullandı. Savaşın 1593. gününde yaşanan bu diplomatik temas, uluslararası kamuoyunda barış umutlarını artırdı.
Görüşmenin perde arkası
Beyaz Saray'dan yapılan açıklamaya göre Trump, Putin ile yaptığı telefon görüşmesinde iki ülke arasındaki ilişkilerin normalleştirilmesi ve Ukrayna'daki savaşın sona erdirilmesi için kapsamlı bir gündem sundu. Trump'ın özellikle enerji ve güvenlik konularında işbirliği önerilerinde bulunduğu belirtildi. Kremlin sözcüsü Dmitri Peskov ise görüşmenin "yapıcı" geçtiğini ve Putin'in Trump'ın bazı önerilerine olumlu yanıt verdiğini duyurdu.
Zelenskiy, Trump ile yaptığı görüşmenin ardından yaptığı açıklamada, "Barışın sağlanması için tüm tarafların masaya oturması gerekiyor. Trump'ın bu konudaki kararlılığı umut verici" dedi. Ukrayna lideri, özellikle güvenlik garantileri konusunda net sinyaller beklediklerini vurguladı.
NATO Genel Sekreteri Mark Rutte ise gelişmeyi memnuniyetle karşıladığını belirterek, "Müttefikler arasında koordinasyon sürüyor. Ukrayna'nın toprak bütünlüğü temel prensibimiz" ifadelerini kullandı.
Bölgesel ve küresel boyut
Trump'ın barış yapıcı rolüne soyunması, özellikle Avrupa başkentlerinde ihtiyatla karşılandı. Almanya Başbakanı Olaf Scholz, "Her türlü diplomatik çabayı destekliyoruz ancak Ukrayna'nın rızası olmadan yapılacak hiçbir anlaşma kabul edilemez" uyarısında bulundu. Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron ise ABD-Rusya görüşmesinin Avrupa'yı dışlamaması gerektiğini vurguladı.
Rusya cephesinde ise Putin'in özellikle yaptırımların hafifletilmesi ve Kırım'ın statüsü konularında taviz vermeyeceği sinyalleri geliyor. Uzmanlar, Trump'ın Putin'i müzakere masasına çekmek için ekonomik teşvikler ve askeri sınırlamaları bir arada kullanabileceğini belirtiyor.
Çin Dışişleri Bakanlığı ise gelişmeleri yakından takip ettiğini belirterek, "Tüm tarafların krizin siyasi çözümüne katkı sağlamasını memnuniyetle karşılıyoruz" açıklamasını yaptı.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Trump-Putin görüşmesi, Türkiye'nin Karadeniz'deki güvenlik ve enerji politikaları açısından kritik öneme sahip. Ankara, Rusya'ya uygulanan yaptırımların kaldırılması halinde Kuzey Akım gibi projelerin yeniden canlanmasından endişe ediyor. Öte yandan, Ukrayna savaşının sona ermesi, Türkiye'nin arabuluculuk rolünü zayıflatabilir veya yeniden şekillendirebilir. NATO içindeki konumuyla, Ankara'nın bu süreçte hem ABD hem Rusya ile dengeli bir ilişki kurması bekleniyor.
