ABD Başkanı Donald Trump yönetimi, Microsoft ve diğer önde gelen teknoloji şirketlerinin yaygın olarak kullandığı yeşil kart (Green Card) programında geniş çaplı suiistimaller yaşandığını öne sürerek programa yönelik sıkılaştırma adımları atıyor. Yönetim, özellikle yüksek vasıflı yabancı işçilerin istihdam edilmesini sağlayan H-1B vizesi ve buna bağlı yeşil kart süreçlerinde usulsüzlükler olduğunu iddia ediyor. Bu hamle, ABD'nin göçmenlik politikasında teknoloji sektörünü doğrudan etkileyecek yeni bir dönemin habercisi olarak yorumlanıyor.
Yeşil Kart Programı ve Teknoloji Şirketlerinin Rolü
ABD'de yeşil kart, yabancı uyruklu kişilere kalıcı oturma ve çalışma hakkı tanıyan bir belge. Teknoloji devleri Microsoft, Google, Amazon, Apple ve Meta gibi şirketler, nitelikli mühendis ve yazılımcı açığını kapatmak için yıllardır H-1B vizesiyle getirdikleri çalışanlarına yeşil kart başvurusu yapıyor. Bu süreç, şirketlerin küresel yetenekleri ABD'ye çekmesinde kritik bir rol oynuyor. Ancak Trump yönetimi, bu programın kötüye kullanıldığını, ABD'li işçilerin aleyhine sonuçlar doğurduğunu ve bazı şirketlerin düşük ücretle yabancı işgücü istihdam ederek maliyetleri düşürdüğünü savunuyor.
Yönetimin iddiaları arasında, işverenlerin yerli işçi bulamadıkları yönünde sahte ilanlar vermesi, başvuru süreçlerinde usulsüzlük yapılması ve bazı danışmanlık şirketlerinin sistemi manipüle etmesi yer alıyor. Trump, seçim kampanyası sırasında da sık sık H-1B programını eleştirmiş ve "Amerikan işçisini koruma" söylemini öne çıkarmıştı. Yeni düzenlemelerle birlikte, yeşil kart başvurularında daha sıkı denetim, ücret eşiklerinin yükseltilmesi ve işverenlere yönelik ağır yaptırımlar gündemde.
Teknoloji Sektörü ve Küresel Etkiler
Teknoloji şirketleri, bu tür kısıtlamaların ABD'nin küresel teknoloji liderliğini zayıflatacağı uyarısında bulunuyor. Silikon Vadisi'ndeki şirketler, yabancı yeteneklere erişimin kısıtlanmasının inovasyonu yavaşlatacağını, Ar-Ge faaliyetlerinin sekteye uğrayacağını ve nitelikli işgücünün Kanada, Avrupa veya Asya'daki rakiplere kayacağını belirtiyor. Özellikle yapay zeka, yazılım geliştirme ve siber güvenlik gibi alanlarda ABD'nin rekabet gücünün azalabileceği ifade ediliyor. Microsoft'un da aralarında bulunduğu birçok şirket, son yıllarda yeşil kart başvurularında artış yaşandığını ve bu süreçlerin şirketlerin büyümesi için hayati olduğunu vurguluyor.
Öte yandan, göçmenlik avukatları ve politika uzmanları, yönetimin iddialarının bir kısmının abartılı olabileceğini, ancak sistemde gerçekten de reform ihtiyacı bulunduğunu kabul ediyor. Uzmanlara göre, H-1B ve yeşil kart süreçlerinde şeffaflık eksikliği ve başvuru sayılarındaki aşırı talep, sistemi karmaşık hale getiriyor. Yapılacak düzenlemelerin dengeli olması gerektiği, aksi halde ABD ekonomisinin olumsuz etkilenebileceği belirtiliyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
ABD'nin yeşil kart ve H-1B programlarında sıkılaştırmaya gitmesi, Türkiye'den ABD'ye nitelikli işgücü göçünü doğrudan etkileyebilir. Her yıl çok sayıda Türk mühendis, yazılımcı ve akademisyen bu programlar aracılığıyla ABD'de çalışma imkânı buluyor. Kısıtlamalar, bu beyin göçünü yavaşlatabilir ve Türkiye'nin nitelikli insan kaynağını ülkede tutması için bir fırsat yaratabilir. Ancak aynı zamanda, ABD'de eğitim gören veya çalışan Türk vatandaşlarının yeşil kart süreçleri uzayabilir, belirsizlik artabilir. Türkiye, bu dönemde tersine beyin göçünü teşvik edecek politikalar geliştirerek avantaj sağlayabilir.
