Trump yönetimi, yüz binlerce yasal göçmenin Medicaid sağlık sigortasını kesti. Karar, mülteciler ve insan ticareti mağdurları gibi savunmasız grupları da kapsıyor. Kesintiler, federal hükümetin göçmenlere yönelik sosyal yardımları daraltma yönündeki daha geniş politikasının bir parçası. Uygulama, eyaletlere yapılan federal fon aktarımlarının yeniden düzenlenmesi yoluyla hayata geçirildi.
Kararın Arka Planı ve Kapsamı
Trump yönetimi, 2025 yılı itibarıyla Medicaid programında yasal göçmenlere yönelik kapsamlı bir kesintiye gitti. Sağlık ve İnsan Hizmetleri Bakanlığı tarafından yayımlanan yeni düzenlemeler, mülteci statüsü, sığınma hakkı ve insan ticareti mağduru vizesi (T vizesi) sahiplerinin federal sağlık yardımlarından yararlanma sürelerini önemli ölçüde kısıtladı. Daha önce bu gruplar, ABD'ye kabul edildikten sonra genellikle yedi yıla kadar Medicaid kapsamından faydalanabiliyordu. Yeni kurallarla bu süre beş yıla, hatta bazı durumlarda daha kısa bir süreye indirildi. Ayrıca, eyaletlerin bu kişileri programdan çıkarması için ek idari yükümlülükler getirildi.
Kesintilerden etkilenen kişi sayısının 300 bin ila 500 bin arasında olduğu tahmin ediliyor. Bu kişiler arasında, savaş ve zulümden kaçarak ABD'ye yerleşen mülteciler, insan ticareti mağdurları ve bazı yasal daimi oturum sahipleri bulunuyor. Sağlık hakları savunucuları, kararın özellikle düşük gelirli ve kronik hastalıkları olan göçmenler için hayati risk taşıdığını belirtiyor. Örneğin, düzenli ilaç kullanması gereken mülteciler, sigorta kapsamlarının sona ermesiyle tedavilerine ara vermek zorunda kalabilir.
Yönetim yetkilileri, düzenlemenin kamu kaynaklarının daha verimli kullanılması ve göçmenlerin kendi kendine yeterliliğinin teşvik edilmesi amacı taşıdığını savunuyor. Ancak eleştirmenler, bu adımın insani boyutu göz ardı ettiğini ve ABD'nin mültecilere yönelik tarihsel taahhütlerini zedelediğini dile getiriyor. Karar, federal mahkemelerde çeşitli eyaletler ve sivil toplum kuruluşları tarafından dava konusu edilmiş durumda. Davaların bir kısmı, düzenlemenin yürürlüğünü geçici olarak durdurmuş olsa da, belirsizlik sürüyor.
Bölgesel ve Küresel Boyut
ABD'nin Medicaid programındaki bu değişiklik, küresel göç ve mülteci politikaları açısından da yankı uyandırdı. Birleşmiş Milletler Mülteciler Yüksek Komiserliği (UNHCR), gelişmeleri yakından takip ettiğini ve ev sahibi ülkelerin mültecilere yönelik sağlık hizmetlerini kısıtlamasının küresel bir endişe kaynağı olduğunu belirtti. Uzmanlar, ABD gibi önemli bir aktörün bu tür kısıtlamalara gitmesinin, diğer ülkelere de benzer politikalar için cesaret verebileceğini vurguluyor.
Avrupa'da da bazı ülkeler, mültecilere yönelik sağlık yardımlarını sorguluyor. Örneğin, Danimarka ve İsveç gibi ülkelerde son yıllarda mültecilere sağlanan sosyal haklarda kısıtlamalar yaşandı. Ancak ABD'nin federal düzeyde attığı bu adım, göçmen sağlığı konusunda küresel bir emsal oluşturabilir. Uluslararası Kızılhaç ve Kızılay Dernekleri Federasyonu (IFRC), sağlık hizmetlerine erişimin temel bir insan hakkı olduğunu hatırlatarak, bu tür kesintilerin halk sağlığı üzerinde olumsuz etkileri olacağı uyarısında bulundu.
Öte yandan, ABD'nin mülteci kabul programları zaten son yıllarda önemli ölçüde daraltılmıştı. 2020'de tarihi düşük seviyelere inen mülteci kabul sayısı, 2021'den itibaren kısmen artırılmış olsa da, yeni kesintiler ABD'nin insani yardım alanındaki liderlik rolünü zayıflatabilir. Bu durum, küresel mülteci koruma rejiminde bir boşluk yaratabilir ve diğer ülkelerin sorumluluk almasını zorunlu kılabilir.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye, dünyada en fazla mülteciye ev sahipliği yapan ülke konumunda. ABD'deki Medicaid kesintileri, dolaylı olarak Türkiye'nin mülteci politikalarını ve uluslararası yük paylaşımı tartışmalarını etkileyebilir. Ankara, uzun süredir ABD ve Avrupa'dan mülteci yardımları konusunda daha fazla destek talep ediyor. ABD'nin kendi içindeki mültecilere yönelik sağlık yardımlarını kısması, küresel mülteci koruma sistemine olan güveni sarsabilir ve Türkiye gibi ülkelerin üzerindeki yükü artırabilir. Ayrıca, Türkiye'deki Suriyeli mültecilere yönelik sağlık hizmetleri, AB fonları ve uluslararası destekle yürütülüyor; ABD'nin tutumu, bu tür fonların sürdürülebilirliği konusunda soru işaretleri yaratabilir. Türk dış politikası açısından, ABD'nin insani yardım alanındaki geri çekilmesi, Türkiye'nin bölgesel insani liderlik rolünü vurgulaması için bir fırsat olarak da görülebilir.
