ABD Başkanı Donald Trump ve Fransa Cumhuriyeti Başkanı Emmanuel Macron, Fransa'nın Biarritz kentinde düzenlenen G7 Liderler Zirvesi kapsamında Pazartesi günü bir araya gelecek. İki liderin görüşmesi, Trump yönetiminin Pazar günü İran ile Hürmüz Boğazı'nın uluslararası deniz trafiğine açık kalmasını sağlayacak ön anlaşmaya vardığını duyurmasının hemen ardından gerçekleşiyor. Bununla birlikte Trump, Fransa'nın dijital hizmet vergisine misilleme olarak yüzde 100 gümrük vergisi tehdidini sürdürüyor.
Gelişmenin Arka Planı: Hürmüz Boğazı Anlaşması ve Ticaret Gerilimi
Trump yönetiminin İran ile vardığı ön anlaşma, dünya petrol arzının yaklaşık beşte birinin geçtiği stratejik Hürmüz Boğazı'nın güvenliğini sağlamayı hedefliyor. ABD'nin talebi üzerine İran, boğazda seyreden gemilere müdahale etmeme taahhüdü verirken, Washington da bazı yaptırımların hafifletilebileceği sinyalini verdi. Bu gelişme, bölgede tırmanan gerilimin ardından diplomasiye dönüş olarak yorumlanıyor.
Öte yandan Trump, Fransa'nın büyük teknoloji şirketlerine uyguladığı yüzde 3'lük dijital hizmet vergisine karşılık olarak Fransa şampanyası, peyniri ve lüks ürünlerine yüzde 100'e varan gümrük vergisi koyma tehdidini yineledi. Bu tehdit, iki NATO müttefiki arasında ticaret savaşı endişelerini artırıyor. Macron ise verginin uluslararası vergi sistemi reformunun bir parçası olduğunu savunuyor.
Bölgesel ve Küresel Boyut: G7 Zirvesi'nin Önemi
G7 Zirvesi, dünyanın en büyük ekonomilerinin liderlerini bir araya getiriyor. Bu yılki zirvede İran anlaşması, ticaret savaşları, iklim değişikliği ve Afrika'nın kalkınması gibi konular masada. Trump'ın İran ile anlaşma duyurusu, zirveye damga vururken, Avrupalı müttefikler ABD'nin tek taraflı kararlarından rahatsızlık duyuyor. Macron, ABD'nin İran nükleer anlaşmasından çekilmesine karşı çıkmış ve Avrupa'nın kendi yolunu izlemesi gerektiğini vurgulamıştı.
Ticaret cephesinde ise ABD, Çin ve Avrupa Birliği ile karşı karşıya. Trump'ın "Önce Amerika" politikası, küresel ticaret sistemini sarsarken, G7 liderleri çok taraflılığı savunuyor. Zirveden çıkacak ortak bildiride bu konulara ilişkin uzlaşı sağlanması bekleniyor, ancak Trump'ın sert söylemleri anlaşmayı zorlaştırabilir.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Bu gelişme Türkiye açısından birkaç noktada önem taşıyor. İlk olarak, Hürmüz Boğazı'nın güvenliği, Türkiye'nin enerji ithalatı için kritik. Boğaz'ın açık kalması, Türkiye'nin petrol arzında kesinti riskini azaltıyor. İkincisi, ABD-Fransa ticaret gerilimi, ABD'nin müttefiklerine karşı korumacı politikalara devam edeceğini gösteriyor. Türkiye, ABD ile benzer ticari sorunlar yaşıyor; örneğin Çelik ve Alüminyum tarifeleri. Üçüncüsü, G7 içindeki bu tür görüş ayrılıkları, Türkiye'nin çok kutuplu dünyada manevra alanını genişletebilir. Ankara, hem ABD hem de Avrupa ile ilişkilerinde denge politikası izlerken, bu tür zirvelerde alınan kararları yakından takip etmeli.
