Jasim Al-Azzawi'nin Richard Boyd Barrett ile gerçekleştirdiği podcast'te, eski ABD Başkanı Donald Trump'ın "kritik bir dönüm noktasına geldik" sözleri ve savaş olasılığı tartışıldı. Podcast'te ayrıca Richard Dalton'un katıldığı bölümde Husilerin ilerleyişi ve Körfez'deki kaos ortamı ele alındı. Orta Doğu'daki gerilim, ABD-İran karşıtlığı ve Yemen iç savaşının bölgesel yansımaları masaya yatırıldı.
Gelişmenin Arka Planı
Jasim Al-Azzawi'nin sunduğu podcast serisi, Orta Doğu'daki son gelişmeleri uzman konuklarla değerlendiriyor. Richard Boyd Barrett'ın konuk olduğu bölümde, Donald Trump'ın "kritik bir dönüm noktasındayız" ifadesi mercek altına alındı. Trump'ın bu sözleri, ABD'nin İran'a yönelik politikaları ve bölgedeki askeri varlığı bağlamında yorumlandı. Barrett, Trump'ın açıklamalarının savaş retoriğini körüklediğini ve diplomatik çözüm yollarının daraldığını belirtti. Podcast'te, ABD'nin 2018'de İran nükleer anlaşmasından çekilmesi ve ardından uygulanan yaptırımların bölgesel istikrarsızlığı artırdığı vurgulandı.
Programın bir diğer bölümünde ise Richard Dalton, Husilerin Yemen'deki ilerleyişini ve Körfez'de yarattığı kaosu değerlendirdi. Dalton, Husilerin son aylarda Marib ve çevresinde kazandığı askeri başarıların Suudi Arabistan ve BAE için ciddi bir güvenlik tehdidi oluşturduğunu ifade etti. Husilerin İran'dan aldığı destek, bölgesel bir vekalet savaşını derinleştiriyor. Dalton, Körfez ülkelerinin bu duruma karşı savunma harcamalarını artırdığını ancak kalıcı bir çözüm için siyasi diyalogun şart olduğunu belirtti.
Podcast'te ayrıca, Trump döneminde suikaste kurban giden İranlı General Kasım Süleymani'nin ardından bölgede tansiyonun nasıl değiştiği ele alındı. Barrett, Süleymani suikastının İran-ABD ilişkilerinde bir kırılma noktası olduğunu ve İran'ın misilleme tehditlerinin hala gündemde olduğunu söyledi. Al-Azzawi ise, ABD'nin Irak ve Suriye'deki askeri varlığının İran yanlısı milisler için hedef teşkil ettiğini ve bunun savaş çığlıklarını yükselttiğini aktardı.
Bölgesel veya Küresel Boyut
Orta Doğu'da tansiyon her geçen gün artıyor. Husilerin Yemen'deki ilerleyişi, Suudi Arabistan'ın güney sınırlarını tehdit ederken, Kızıldeniz'deki deniz ticareti de risk altında. Husilerin insansız hava araçları ve balistik füzeleri, Suudi petrol tesislerine yönelik saldırılarda kullanılıyor. Bu durum, küresel enerji arz güvenliğini tehdit ediyor. ABD'nin bölgedeki askeri üsleri, İran'ın desteklediği gruplar için hedef olmaya devam ediyor. İran'ın nükleer programına ilişkin müzakereler ise askıya alınmış durumda. Trump'ın "kritik dönüm noktası" söylemi, 2024 seçimleri öncesinde ABD iç siyasetinde de yankı buluyor. Cumhuriyetçi kanat, İran'a karşı daha sert bir tutum izlenmesi çağrısı yapıyor. Demokratlar ise diplomasiye dönülmesi gerektiğini savunuyor. Bu iklimde, bölgesel bir savaşın patlak verme olasılığı her zamankinden daha yüksek görünüyor.
Uluslararası toplum, Orta Doğu'daki gelişmeleri endişeyle izliyor. Birleşmiş Milletler, Yemen'deki insani krizin derinleşmesinden endişe duyuyor. Körfez İşbirliği Konseyi ülkeleri, Husilere karşı ortak bir savunma mekanizması kurmaya çalışıyor. Ancak İran'ın bölgesel nüfuzu ve vekil grupları, bu çabaları zorlaştırıyor. Rusya ve Çin'in bölgedeki rolü de giderek artıyor. Çin, Suudi Arabistan ile İran arasındaki ilişkilerin normalleşmesi için arabuluculuk yapmıştı. Ancak Husilerin saldırıları, bu normalleşme sürecini baltalayabilir. ABD'nin bölgeden çekilme eğilimi, güç boşluğu yaratıyor ve bu boşluğu İran ve Rusya dolduruyor. Bu da küresel güç dengelerini değiştiriyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Orta Doğu'daki istikrarsızlık, Türkiye'nin güvenlik ve ekonomi politikalarını doğrudan etkiliyor. Husilerin Kızıldeniz'deki saldırıları, Türkiye'nin deniz ticaret yollarını tehdit ediyor; Süveyş Kanalı üzerinden yapılan ticaret sekteye uğrayabilir. Türkiye, Yemen'deki krize insani yardım ve siyasi çözüm çağrılarıyla yaklaşıyor. İran ile ABD arasındaki gerilim, Türkiye'nin enerji ithalatını zorlaştırabilir. Ayrıca, olası bir savaş, Suriye ve Irak'taki istikrarsızlığı artırarak Türkiye'nin sınır güvenliğini tehdit eder. Türkiye, bölgesel diyalog ve diplomasiye öncelik vererek bu kaostan en az zararla çıkmayı hedeflemeli.
